នេះជាក្បាលអ្នកស្លាប់នារបបនោះ

ទង់ជាតិនារបបខ្មែរក្រហម

រូបសំណាកគុកទួលស្លែង

ប្រវត្តិនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំនៃរបបខ្មែរក្រហម (១៩៧៥ដល់១៩៧៩) ដែលបានយកតាមច្បាប់របស់ប៉ុលពត ហើយនិងផ្នែកនយោបាយនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានស្គាល់នៅពេលនោះគឺប្រើកម្ពុជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ(ខ្មែរ:កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ).នៅក្នុងរបបនោះផងដែរគេបានដឺងថាមានមនុស្សត្រូវបានស្លាប់ប្រមាណ ជាង១,៧លាននាក់ដែលជាជនជាតិខ្មែរដែលបានឆ្លងកាត់លទ្ធផលនៃការបែងចែក មានការប្រហារជីវិតការធ្វើទារុណកម្មដោយការបង្អត់បាយជាពិសេសលើបង្ខំអោយធ្វើការងារខ្លាំងហួសកំលាំងហើយព្រមទាំងមិនមានការអាហារគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ ក្នុងអំលុងពេលនៃរបបខ្មែរក្រហមត្រូវបានបញ្ចប់ដោយការចូលវាយប្រហាររបស់ជនជាតិខ្មែរជាមួយអ្នកជិតខាងហើយនិងការចងសម្ព័នភាព​ ប្រទេសវៀតណាមនៅក្នុងសង្រ្គាមរួបរួមរវាងកម្ពុជាវៀតណាមដែលប្រទេសកម្ពុជាបានចាកផុតពីការស្ថិតក្រោមការកាន់កាប់របស់ជនជាតិវៀតណាមសំរាប់មួយទស្សវត្ស៏រ។ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឬ ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានប្រជាជនប្រមាណជាង ១៣លាននាក់ បន្តពីអាណាចក្រខ្មែរ ដែលមានឥទ្ធិពល យ៉ាងខ្លាំងក្លា គ្រប់គ្រងស្ទើរតែពាសពេញ ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ចន្លោះសតវត្សទី១១​ និង១៤។ ប្រជាជនភាគច្រើន ជាជនជាតិខ្មែរ កាន់សាសនាព្រះពុទ្ធហីនយាន​ ហើយក៏មានលាយឡំ ផងដែរនូវ ជនជាតិចាម (ខ្មែរឥស្លាម) និង​ ជនជាតិភាគតិចដទៃ ច្រើនទៀតរស់នៅតាម តំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាល។ប្រទេសកម្ពុជាមានផ្ទៃដី ១៨១.០៣៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ មានព្រំដែនជាប់ ប្រទេសថៃនៅខាងលិច និងពាយ័ព្យ (៨០០គ.ម)​ ជាប់ប្រទេសឡាវ (៥៤១គ.ម) ខាងជើង និងជាប់ប្រទេសវៀតណាម (១.២២៨គ.ម) ប៉ែកខាងកើត និងអាគ្នេយ៍។ ឈូងសមុទ្រថៃស្ថិតនៅ ភាគខាងនិរតីនៃប្រទេស។ ព្រំប្រទល់ទឹក លាតសន្ធឹង ប្រវែង ៤៤៣គ.ម តាមបណ្តោយ ឈូងសមុទ្រថៃ។ ទន្លេមេគង្គដែលមានប្រភពមកពីខ្ពង់រាបទីបេ ជាផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់ហូរកាត់ខេត្តស្ទឹងត្រែង ខេត្តក្រចេះ ខេត្តកំពង់ចាម ខេត្តកណ្តាល និង ខេត្តព្រៃវែង មកបំពេញ ទន្លេសាប និង បឹងទន្លេសាបដែលជាប្រភព មច្ឆាជាតិមិនចេះរីងស្ងួតរបស់កម្ពុជា។

ប្រវត្តិនៃរបបរបស់ខ្មែរក្រហម

ខ្មែរក្រហម គឺជាផ្នែកមួយនៃអ្នកនយោបាយដែលបានប្រើរបបគុម្មុយនីសនៅប្រទេសកម្ពជាយើង។ ដែលបានកែប្រែលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។ ជាបន្តបន្ទាប់ការបាត់បង់កំលាំងពលកម្ម

ដែលបានបង្ហាញពីការចូលលុកលុយ របស់ជនជាតិវៀតណាម នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ ដែលខ្មែរក្រហម បាន​ត្រួត​ពិនិត្យយ៉ាងតឹងរឹងបំផុត ហើយចំនែកនៅតាមសាសនាខ្លះៗនៅឆ្នាំ១៩៩៨ នៅពេលដែលការបញ្ចប់ បានយ៉ាងមាំមួន នៅក្នុងភូមិអន្លង់វែង បាន​ធ្លាក់ក្លាយទៅជា របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល។ ក្រុមខ្មែរក្រហម ត្រូវបានបារាំង គឺបានផ្តល់ដោយលោហ:ដោយ ជនជាតិខ្មែរបានដឹកនាំ ដោយរដ្ឋនរោត្តមសីហនុ ហើយក្រោយមកបានអនុម័ត ដោយ​អ្នក ដែលបាននិយាយភាសាអង់គ្លេស។ វាគឺធ្លាប់បានបែងចែក ការទទួលបាននូវភាពជោគជ័យមួយ ដែលបានដោយសារ គណ:បក្សកំមុយនីស​នៅប្រទេសកម្ពុជាយើង ដែលសម្មយុទ្ធ បានធ្លាក់ចូលក្នុងការគ្រប់ គ្រងរបស់គណ:កំមុយនីស នៅប្រទេសកម្ពុជា។ ហើយក្រោយមកទៀត ជាគណ:បក្សលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ អង្គការត្រូវបានទទួលស្គាល់ ដោយការធ្លាប់បានស្គាល់នោះគឺ របបខ្មែរកំមុយនីស​ ហើយនិង​សញ្ជាតិកងទ័ព នៃប្រជាធិតេយ្យកម្ពុជា។ របបខ្មែរក្រហមបានធ្វើអោយមានការ ចងចាំបំផុតដែលបានកាប់សំលាប់មនុស្សជាច្រើននាក់តាមការវាយតំលៃប្រមាណជា ១,៥ លាននាក់ ទៅ មួយភាគប្រាំនៃចំនួនប្រជាជនសរុប នៅក្នុងប្រទេស តាមការវាយតំលៃប្រមាណ ៨៥០០០០នាក់ ទៅ ២០០០០០០នាក់។

ស្ថិតក្នុងរបបនេះផងដែរគឺត្រូវបានឆ្លងកាត់ការប្រតិបត្តិការ ការធ្វើទារុណកម្ម ការអត់មានអាហារបរិភោគ ដែលបានបង្ហាញពីការដឹកនាំរបស់ពួកគែគឺ ប៉ុល ពត ហើយ​ខ្មែរក្រហម បានអោយបង់ពន្ធ ក្នុងទំរង់ មួយយ៉ាងខ្លាំងទៅ​លើ សហគមន៏ សញ្ជាតិខ្មែរ ការទាក់ទងទៅនិង ការធ្វើស្រែចំការ លទ្ធិកំមុយនីសនិយម ដែល​ចំនួន​ប្រជាជន​ទាំងមូលបាន ធ្វើការយ៉ាងខ្លាំង និងមានភាពដ៏លំបាក នៅក្រោមភាពអស់កំលាំងយ៉ាងខ្លាំង ជាទីបំផុតចំនួនមនុស្ស ដែលគេត្រូវបានសម្លាប់ គឺជាកម្មសិទ្ធមួយ នៃ​ចំនួន​ប្រជាជនប្រមាណ៧,៥លាក់នៅឆ្នាំ១៩៧៥។ វាគឺជាការសំលាប់មួយ យ៉ាងធំបំផុត នៃសតវត្ស៏ទី២០ ខ្មែរក្រហមបានកំចាត់ជនដែលបានសង្ស័យ ដែល​ជាប់ទាក់ទង ទៅ​នឹងងអ្នក ដែលជាអ្នកទំនេរដូចជាអ្នកដែលរស់នៅទីក្រុងជាដើម។ ជាពិសេសចំពោះជនណាដែលមានចំនេះដឹងខ្ពស់។ អ្នកស្នាក់ អាស្រ័យជាច្រើននាក់ បានហើយ និងមនុស្ស ដែលបានជាប់ទាក់ទងទៅនឹងងរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេស។ ក្មេងៗគឺបានប្រើរបបផ្តាច់ការហើយ បានធ្វើជាអ្នកដឺកនាំក្នុងការប្រតិបត្តិក្នុងការធ្វើទារុណកម្ម។

មនោគមនៃខ្មែរក្រហម បានធ្វើចលនាគ្រប់ពេល ហើយនៅក្នុងថ្ងៃដំបូងវាគឺជា គន្ថប្បដិបន្ន គណ:បក្សកំមុយនីស កំមុយនីស​ វៀតណាម។ ចំនែកក្រុមសិស្ស ដែលបានទៅសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ត្រូវបានមកប្រទេសកម្ពុជា វិញ បន្ទាប់ពីបានបួនឆ្នាំនៃច្បាប់របបខ្មែរក្រហម ដែលបានរលាយនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយក្រុមរំដោះរណសិរ្យវៀតណាម។ នៅឆ្នាំ១៩៩៦ បានបង្ហាញ ពីការឯកភាពសុខសន្តិភាពមួយ ដែលធ្នាក់ដឺកនាំប៉ុលពតបានរលាយបាត់ទៅ។ ប៉ុលពត បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី ១៥ខែ មេសា ឆ្នាំ១៩៩៨។ ប៉ុល ពត ហើយនិង ហូ យ៉ន បានជាប់ទាក់ទងទៅនឹង ប្រវត្តិនៃគ្រួសាររាជវង្ស ដែលបងស្រីម្នាក់របស់ប៉ុលពត អនិតិសង្វាសិសិនី នៅរាជវាំងនៃស្តេច មូនីវង្ស ប៉ុលពត និងអៀង សារីបានរៀបការ ខៀវ ផនណារី ហើយខៀវ ធីរិទ្ធ ហើយ​ការ​ទំនាក់ទំនង របស់ពួកគេ បាន​អះ​អាង​ថា ខៀវ សំផន និងស្រ្តី ដែលមានចំនេះដឹងទាំងពីរនាក់នោះ ក៏ជាអ្នកស្ថិតនៅកណ្តាល នៅក្នុងរបបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ អ្នកដឺកនាំមានចំនេះដឹងនៅទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវមាន បទពិសោធន៏ យ៉ាងវិលមុខមួយ សំរាប់ជនជាតិខ្មែរវ័យក្មេង មកពីទីក្រុងភ្នំពេញ និងតាមបណ្តាខេត្តនានា។ អ្នកថតរូបជនជាតិស៊ុយអែដសោកស្ដាយ ដោយធ្លាប់គាំទ្ររបបខ្មែរក្រហមដោយ ឃឹម សារ៉ងទីភ្នាក់ងារ ព័ត៌មានអេ.ភី. រាយការណ៍នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះថា ពេលដែលលោក ជូណា បាស្ត្រុំជនជាតិស៊ុយអែដជាភ្ញៀវនៃរបបខ្មែរក្រហម។ ក្នុងខែសីហា១៩៧៨លោកបានចូលរួមពិសាអាហារពេលល្ងាចរៀបចំទទួលដោយរបបប៉ុលពតដោយមានម្ហូបងាវនិងត្រីផង។យុវជនអីរ៉ុបឆ្វេងនិយម ៤រូបដែលជាសមាជិកនៃគណៈប្រតិភូមិត្តភាពក្រៅផ្លូវការពេលនោះបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈជាមួយប៉ុលពតដោយឃើញខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាចនោះថា ជាការបដិវត្តមួយដើម្បីកែប្រែកម្ពុជាទៅជាសង្គមមួយយុត្តិធម៌មាន គុណប្រយោជន៍ដល់អ្នកក្រ។បន្ទាប់ពីនោះមក លោក បាស្ត្រុំ បានយល់ថា លោកបានយល់ច្រឡំពីរបបប៉ុលពតដ៏ឃោរឃៅ ហើយលោកចង់ធ្វើការកែតម្រូវវិញ។លោក បាស្ត្រុំបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន អេ.ភី. ថ្ងៃនេះថា លោកបានត្រូវបញ្ឆោតបំភ័ន្តដោយប៉ុលពតនឹងពួកខ្មែរក្រហម។ លោកបានគាំទ្រពួកឧក្រិដ្ឋករកាលនោះ។ព័ត៌មានបន្តថា ជនជាតិស៊ុយអែដ អាយុ៥៧ឆ្នាំនេះបានមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ។ហើយនេះគឺជាលើកទី១ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំគឺដើម្បីប្រគល់ឯកសាររបស់លោកស្តីពីដំណើរទស្សនកិច្ចកាលនោះ ហើយនិងផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅរូបថតដែលរំឭកឡើងវិញអំពីដំណើរនៅកម្ពុជាកាលក្នុងរបបខ្មែរក្រហម៕ជប៉ុនសន្យាផ្ដល់ថវិកាគាំទ្រដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដោយ មុំសុផុនប្រទេសជប៉ុនបានសន្យានៅថ្ងៃទី១១ខែមករានេះនៅមុខប្រមុខរដ្ឋាភិបាលខ្មែរថានឹងផ្តល់ថវិកាប្រមាណ២១លានដុល្លារអាមេរិកទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីបន្តការគាំទ្រដល់ដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមនោះ។អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ព ជាបើកសវនាការលើករណីបណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍របស់ ខៀវ សំផន ​​កាលពីថ្ងៃ៤ ធ្នូ ២០០៨។ការសន្យានេះបានធ្វើឡើងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ណាកាសូណេ ហ៊ីរ៉ូហ្វូមី (ណាកាសូនេ​ហ៊ីរ៉ូហ្វូមីi) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុននៅកម្ពុជា។លោកអៀសុផល្លែតអ្នកនាំពាក្យលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុនសែនបានថ្លែងថាគម្រោងផ្តល់ថវិកានេះរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានស្នើទៅដល់រដ្ឋសភាដើម្បី ធ្វើការអនុម័តហើយ។លោក អៀង សុផល្លែត បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ជាងនោះទៅទៀតលោកក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាកាត់ទោសខ្មែរក្រហម។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថាជប៉ុនបានសម្រេចផ្ដល់ជំនួយបន្ថែមប្រមាណ២១លានដុល្លារទៅដល់អង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីបន្តក្នុងការគាំទ្រនូវការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ ហើយលោកក៏បានមានប្រសាសន៍ថាលោកនិងរាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានគាំទ្រនូវជំហររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលើបញ្ហាកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ។

ការកាត់ទោសនៃរបបខ្មែរក្រហម

ឥឡូវហ្នឹងថវិកាប្រមាណ២១ លានដុល្លារហ្នឹងគឺ ពង្រាងដាក់ទៅជូនសភានៅប្រទេសជប៉ុនហើយមិនទាន់បានសម្រេចទេប៉ុន្តែសង្ឃឹមថាសភានឹងសម្រេចថវិកាជំនួយនៅក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ»។លោក អៀង សុផល្លែត បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា នៅក្នុងជំនួបរវាងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន និងលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសប្រទេសជប៉ុននោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនផ្តល់ជំនួយដល់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងករណីកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះផងដែរ។លោក អៀង សុផល្លែត បានបញ្ជាក់ថា ៖ «សម្ដេចក៏បានថ្លែងអំណរគុណជូន រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដែលបានផ្ដល់លុយបន្ថែមប្រមាណ២១លានដុល្លារដើម្បីការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ ។ជាងនោះទៅទៀតសម្ដេចក៏បានស្នើសុំឲ្យជប៉ុនជួយពិចារណាធ្វើយ៉ាងណា អាចជួយកម្ពុជាខាងវិស័យថវិកាសម្រាប់ការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះផងដែរ ចំពោះភាគីកម្ពុជាផ្ទាល់តែម្ដង។

ក្រៅពីគម្រោងជួយដល់ដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមនោះរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនកំពុងតែសិក្សាប្លង់ដើម្បីសាងសង់ស្ពានអ្នកលឿងនិងផ្លូវជាតិលេខ១ ពីចំណុចផ្សារគគីរដល់ស្ពានព្រះមុន្នីវង្ស។នៅក្នុងជំនួបដោយឡែកមួយទៀតនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះដែររវាងលោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសប្រទេសកម្ពុជា និងលោក ណាកាសូណេ ហ៊ីរ៉ូហ្វូមី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុននោះក៏មានចុះហត្ថលេខាលើលិខិត ប្តូរសារជំនួយឥតសំណងក្នុងទឹកប្រាក់ចំនួន២៥៥លានយ៉េនដើម្បី អនុវត្តលើគម្រោងចំនួនពីរគឺគម្រោងត្រួតពិនិត្យជំងឺឆ្លងនិងគម្រោង ជួសជុលទ្វារទឹកមេរលាំងជ្រៃ។នៅក្នុងពិធីនោះដែររដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុនក៏បាន ប្រគល់គ្រឿងចក្រកម្ទេចមីនធុនធ្ងន់ដែលមានតម្លៃចំនួន៤៨៤លានយ៉េន ដល់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកម្ចាត់មីនកម្ពុជាផងដែរ៕ ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ គឺភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីប្រជាជន ជាងពីរលាននាក់ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យជម្លៀស ចេញអស់ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ កម្មាភិបាលកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ជាន់ខ្ពស់ បានវិលត្រលប់ មកកាន់ រដ្ឋធានី ដែលបានបោះបង់ចោល នេះវិញ ក្រោមការត្រួតពិនិត្យ យាមកាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។អ្នកខ្លះ ដូចជា ប៉ុល ពត និង អៀង សារី បានឃ្លាតឆ្ងាយ ពីទីក្រុង អស់រយៈពេល ១២ ឆ្នាំហើយ ។ ពីរបីសប្តាហ៍ បន្ទាប់មក ពួកគេបានយកទីក្រុងភ្នំពេញ ធ្វើជាទីបញ្ជាការរបស់គេ ហើយបង្កើត ស្ថាប័នរដ្ឋបាលជាតិសំខាន់ៗ ។ការសម្រេចចិត្តទីមួយរបស់ពួកគេ គឺការកម្ចាត់គំនរសំរាម ដែលបានគរដូចភ្នំ ក្នុងអំឡុងពេល ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ នៃសង្គ្រាមស៊ីវិល ។ ការសម្រេចមួយទៀត គឺត្រូវដឹកជញ្ជូន ទំនិញសំខាន់ៗ ដូចជា កង់ និងម៉ាស៊ីនដេរ ទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ ។លោក ជុំ ម៉ាញ បានប្រាប់នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ ជាមួយ មជ្ឈមណ្ឌល ឯកសារកម្ពុជា ឱ្យដឹងដូច្នេះថា លោកត្រូវអង្គការ ដាក់ទិស ឱ្យដើរប្រមូលម៉ាស៊ីនដេរ នៅក្នុង ទីក្រុងភ្នំពេញ មុនពេលដែលលោក ត្រូវចាប់ខ្លួនបញ្ជូន ទៅគុកទួលស្លែង ។ អ្នកថតរូបជនជាតិស៊ុយអែដសោកស្ដាយដោយធ្លាប់គាំទ្ររបបខ្មែរក្រហមដោយ ឃឹម សារ៉ងទីភ្នាក់ងារ ព័ត៌មានអេ.ភី. រាយការណ៍នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះថា ពេលដែលលោក Gunnar Bergstrom ជនជាតិស៊ុយអែដ ជាភ្ញៀវនៃរបបខ្មែរក្រហម ក្នុងខែសីហា ១៩៧៨ លោកបានចូលរួមពិសាអាហារពេលល្ងាច រៀបចំទទួលដោយរបបប៉ុលពត ដោយមានម្ហូបងាវនិងត្រីផង។យុវជនអីរ៉ុបឆ្វេងនិយម ៤រូប ដែលជាសមាជិកនៃគណៈប្រតិភូមិត្តភាពក្រៅផ្លូវការពេលនោះ បានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈជាមួយប៉ុលពត ដោយឃើញខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាចនោះថា ជាការបដិវត្តមួយដើម្បីកែប្រែកម្ពុជាទៅជាសង្គមមួយយុត្តិធម៌មាន គុណប្រយោជន៍ដល់អ្នកក្រ។បន្ទាប់ពីនោះមក លោក Bergstrom បានយល់ថា លោកបានយល់ច្រឡំពីរបបប៉ុលពតដ៏ឃោរឃៅ ហើយលោកចង់ធ្វើការកែតម្រូវវិញ។លោក Bergstromបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន អេ.ភី. ថ្ងៃនេះថា លោកបានត្រូវបញ្ឆោតបំភ័ន្តដោយប៉ុលពតនឹងពួកខ្មែរក្រហម។ លោកបានគាំទ្រពួកឧក្រិដ្ឋករកាលនោះ។ព័ត៌មានបន្តថា ជនជាតិស៊ុយអែដ អាយុ៥៧ឆ្នាំនេះ បានមកដល់កម្ពុជា នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ។ ហើយនេះគឺជាលើកទី១ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ គឺដើម្បីប្រគល់ឯកសាររបស់លោកស្តីពីដំណើរទស្សនកិច្ចកាលនោះ ហើយនិងផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅរូបថតដែល រំឭកឡើងវិញអំពីដំណើរនៅកម្ពុជាកាលក្នុងរបបខ្មែរក្រហម៕

ជប៉ុនសន្យាផ្ដល់ថវិកាគាំទ្រដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដោយ មុំ សុផុនប្រទេស ជប៉ុនបានសន្យានៅថ្ងៃទី១១ ខែមករានេះ នៅមុខប្រមុខរដ្ឋាភិបាលខ្មែរថា នឹងផ្តល់ថវិកាប្រមាណ២១លានដុល្លារអាមេរិកទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីបន្តការគាំទ្រដល់ដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម នោះ។ អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជាបើកសវនាការលើករណីបណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍របស់ ខៀវ សំផន កាលពីថ្ងៃ៤ ធ្នូ ២០០៨។ការសន្យានេះបានធ្វើឡើងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ណាកាសូណេ ហ៊ីរ៉ូហ្វូមី (Nakasone Hirofumi) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុននៅកម្ពុជា។ លោកអៀសុផល្លែតអ្នកនាំពាក្យលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុនសែនបានថ្លែងថាគម្រោងផ្តល់ថវិកានេះរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានស្នើទៅដល់រដ្ឋសភាដើម្បី ធ្វើការអនុម័តហើយ។លោក អៀង សុផល្លែត បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ជាងនោះទៅទៀតលោកក៏បាន លើកឡើងពីបញ្ហាកាត់ទោសខ្មែរក្រហម។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថាជប៉ុនបានសម្រេចផ្ដល់ជំនួយបន្ថែមប្រមាណ២១លានដុល្លារទៅដល់អង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីបន្តក្នុងការគាំទ្រនូវការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ ហើយលោកក៏បានមានប្រសាសន៍ថា លោកនិងរាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានគាំទ្រនូវជំហររបស់រាជរដ្ឋាភិបាល កម្ពុជាលើបញ្ហាកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ។

ឥឡូវហ្នឹងថវិកាប្រមាណ២១លានដុល្លារហ្នឹងគឺពង្រាងដាក់ទៅជូនសភានៅប្រទេសជប៉ុនហើយមិនទាន់បានសម្រេចទេប៉ុន្តែសង្ឃឹមថាសភានឹងសម្រេចថវិកាជំនួយនៅក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។

លោក អៀង សុផល្លែត បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា នៅក្នុងជំនួបរវាងលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន និងលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសប្រទេសជប៉ុននោះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានសុំឲ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនផ្តល់ជំនួយដល់ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្នុងករណីកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះផងដែរ។លោក អៀង សុផល្លែត បានបញ្ជាក់ថា ៖ «សម្ដេចក៏បានថ្លែងអំណរគុណជូន រាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនដែលបានផ្ដល់លុយបន្ថែមប្រមាណ២១លានដុល្លារ ដើម្បីការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ។ ជាងនោះទៅទៀតសម្ដេចក៏បានស្នើសុំឲ្យជប៉ុនជួយពិចារណាធ្វើយ៉ាងណា អាចជួយកម្ពុជាខាងវិស័យថវិកាសម្រាប់ការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះផងដែរ ចំពោះភាគីកម្ពុជាផ្ទាល់តែម្ដង។ ក្រៅពីគម្រោងជួយដល់ដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមនោះរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនកំពុងតែសិក្សាប្លង់ដើម្បីសាងសង់ស្ពានអ្នកលឿង និងផ្លូវជាតិលេខ១ពីចំណុចផ្សារគគីរដល់ស្ពានព្រះមុន្នីវង្ស។នៅក្នុងជំនួបដោយឡែកមួយទៀតនៅថ្ងៃអាទិត្យនេះដែររវាងលោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសប្រទេសកម្ពុជា និងលោក ណាកាសូណេ ហ៊ីរ៉ូហ្វូមី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុននោះក៏មានចុះហត្ថលេខាលើលិខិត ប្តូរសារជំនួយឥតសំណងក្នុងទឹកប្រាក់ចំនួន២៥៥លានយ៉េនដើម្បី អនុវត្តលើគម្រោងចំនួនពីរគឺគម្រោងត្រួតពិនិត្យជំងឺឆ្លងនិងគម្រោង ជួសជុលទ្វារទឹកមេរលាំងជ្រៃ។នៅក្នុងពិធីនោះដែររដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុនក៏បាន ប្រគល់គ្រឿងចក្រកម្ទេចមីនធុនធ្ងន់ដែលមានតម្លៃចំនួន៤៨៤លានយ៉េន ដល់មជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកម្ចាត់មីនកម្ពុជាផងដែរ៕ ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ គឺភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីប្រជាជន ជាងពីរលាននាក់ ត្រូវបានបង្ខំឱ្យជម្លៀស ចេញអស់ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ កម្មាភិបាលកុម្មុយនីស្តកម្ពុជា ជាន់ខ្ពស់ បានវិលត្រលប់ មកកាន់ រដ្ឋធានី ដែលបានបោះបង់ចោល នេះវិញ ក្រោមការត្រួតពិនិត្យ យាមកាមយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។អ្នកខ្លះ ដូចជា ប៉ុល ពត និង អៀង សារី បានឃ្លាតឆ្ងាយ ពីទីក្រុង អស់រយៈពេល ១២ ឆ្នាំហើយ ។ ពីរបីសប្តាហ៍ បន្ទាប់មក ពួកគេបានយកទីក្រុងភ្នំពេញ ធ្វើជាទីបញ្ជាការរបស់គេ ហើយបង្កើត ស្ថាប័នរដ្ឋបាលជាតិសំខាន់ៗ ។ការសម្រេចចិត្តទីមួយរបស់ពួកគេ គឺការកម្ចាត់គំនរសំរាម ដែលបានគរដូចភ្នំ ក្នុងអំឡុងពេល ប៉ុន្មានខែចុងក្រោយ នៃសង្គ្រាមស៊ីវិល ។ ការសម្រេចមួយទៀត គឺត្រូវដឹកជញ្ជូន ទំនិញសំខាន់ៗ ដូចជា កង់ និងម៉ាស៊ីនដេរ ទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ ។លោក ជុំ ម៉ាញ បានប្រាប់នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ ជាមួយ មជ្ឈមណ្ឌល ឯកសារកម្ពុជា ឱ្យដឹងដូច្នេះថា លោកត្រូវអង្គការ ដាក់ទិស ឱ្យដើរប្រមូលម៉ាស៊ីនដេរ នៅក្នុង ទីក្រុងភ្នំពេញ មុនពេលដែលលោក ត្រូវចាប់ខ្លួនបញ្ជូន ទៅគុកទួលស្លែង ។

តាមសំដីរបស់អ្នកដែលបានឆ្លងកាត់របបនោះ

លោក ជុំ ម៉ាញ បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ šដំបូងហ្នឹង វាឱ្យប្រមូលសម្ភារៈ ។ ដល់ប្រមូលសម្ភារៈ បានគ្រប់គ្រាន់ អស់ហើយ វាថា ឥឡូវ អង្គការ ដាក់ទិសឱ្យជួសជុល ម៉ាស៊ីនដេរវិញ ។ ប្រមូលម៉ាស៊ីនដេរទាំងអស់ មួយភ្នំពេញហ្នឹង ប្រមូលមកទាំងអស់› ។នៅភាគខាងត្បូង និងខាងលិចរដ្ឋធានីភ្នំពេញ ពួកយោធា ខ្មែរក្រហម បានរុះរើ ទីក្រុងខ្ទម ដែលកាលពី ពេលថ្មីៗនោះ ធ្លាប់ជាជម្រក របស់ជនភៀសខ្លួន រាប់សែននាក់ ដែលភៀសខ្លួន ចេញពី ការទម្លាក់គ្រាប់បែក និងការវាយប្រយុទ្ធគ្នា រវាង កងទ័ពខ្មែរក្រហម និងទាហាន របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ នៅតាមតំបន់ ជុំវិញរដ្ឋធានីភ្នំពេញនេះ ។លោក ម៉ី សុវណ្ណារ៉ា អ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ រហូត ដល់ថ្ងៃខ្មែរក្រហម បណ្តេញចេញ នៅខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ បានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងថា ៖ šជនភៀសខ្លួន មានតាំងពីមុន ១៩៧៣ មានខ្លះ រត់មកពីស្រុក ស្រែស្រុកអីហ្នឹងហើយ ។ ខ្ញុំមានបងប្អូន ដែលរត់ពីខាងកំពង់ស្ពឺ ស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ដើម្បីគេចពី ការវាយប្រយុទ្ធគ្នា នៅតាមជនបទនោះ ព្រោះខ្មែរក្រហម មកកៀកៗ មែនទែនហើយ តំបន់អស់ហ្នឹង ។ រដ្ឋាភិបាល លន់ នល់ ពេលហ្នឹង គេរៀបចំ តំបន់មួយ សម្រាប់ឱ្យ ជនភៀសខ្លួនហ្នឹងនៅ ដូចជា នៅខាងអូរបែកក្អមនេះ ម្តុំត្រឹម ពេទ្យលោកសង្ឃនេះ ។ គឺថាមួយវាល ធំហ្នឹង គេសម្រាប់ដាក់ ជនភៀសខ្លួនហើយ ។ គឺធ្វើផ្ទះស្លឹក ផ្ទះអីអ៊ីចឹងទៅ ។ អ្នកខ្លះ គេមានថវិកា គេទិញឈើ វ៉ៃជញ្ជាំងឈើទៅ ។ អ្នកខ្លះគ្នាអត់ គ្នាយកជញ្ជាំងស្លឹក យកមកកៀបអ៊¥ចឹងទៅ ។ មានគេរៀបចំសាលា អីអ៊ីចឹងដែរ សាលាធ្វើ អំពីឫស្សីឈើអីតិចតួច ធ្វើម៉េចឱ្យក្មេងៗ បានរៀន បានសូត្រអីអ៊ីចឹងទៅ› ។ស័ង្កសីដែលជាដំបូល របស់ខ្ទមទាំងនោះ ត្រូវបានគេ យកទៅប្រើប្រាស់ ធ្វើជារបងហ៊ុមព័ទ្ធ ទីតាំងសំខាន់ៗនានា។

ភាពក្រលំបាក

ហើយឈើត្រូវគេយកទៅសង់រោងហូបបាយរួមនៅក្នុងទីក្រុង។ផ្ទុយទៅនឹងពាក្យចចាមឤរ៉ាមដែលបានលេចឮក្រោយមកនោះខ្មែរក្រហមមិនបានលួចឬក៏បំផ្លាញព្រះបរមរាជវាំង និង សារមន្ទីរជាតិទេ ។ វត្តព្រះពុទ្ធសាសនា ទាំងឡាយ នៅក្នុង ទីក្រុងភ្នំពេញ នៅតែឈរជង្គ្រឹងដដែល បើទោះជាត្រូវបិទទ្វារ ក៏ដោយ ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី នៅចុងឆ្នាំ ១៩៧៥ មហាវិហារកាតូលិក ត្រូវបានរុះរើ ហើយ វិហារកាតូលិក ផ្សេងៗទៀត ត្រូវគេបំផ្លាញចោល ។ការបំផ្លាញនេះ ឤចមកពីហេតុផលថា វិហារទាំងនេះ ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹង អ្នកគោរពបូជា ជាពួកបស្ចិមប្រទេស និងវៀតណាម ហើយមិនមានអ្វី ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ជនជាតិខ្មែរទេ ។ ការឆក់លួចផ្សេងៗ ដែលកើតមានក្រោយពី ជ័យជម្នះ របស់ខ្មែរក្រហម នាប៉ុន្មានថ្ងៃដំបូងនោះ ត្រូវបានបញ្ឈប់ លែងឱ្យមាន ។ក្រោយមកបន្តិច នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ដដែល កម្មកររោងចក្រ រាប់រយនាក់ ដែលគេបានជម្លៀស ចេញពី ក្រុងភ្នំពេញ ត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហម អំពាវនាវ និងប្រមូលមកឱ្យធ្វើការ នៅតាម រោងចក្រក្នុងទីក្រុងវិញ ។អ្នកស្រី ឯម ប៉ិច អតីតកម្មកររោងចក្រកៅស៊ូកង់ បាននិយាយថា អ្នកស្រី ត្រូវបានអង្គការ ខ្មែរក្រហម យកមកឱ្យធ្វើការ នៅរោងចក្រឯភ្នំពេញវិញ មិនយូរប៉ុន្មាន ក្រោយពីអ្នកស្រី បានជម្លៀស ទៅដល់ខេត្តកណ្តាល ។អ្នកស្រី ឯម ប៉ិច បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ šកងទ័ពគេហ្នឹង ក៏ហៅឱ្យ អ្នកណាធ្វើការ នៅរោងចក្រណា គេយកមកដាក់ រោងចក្រហ្នឹង ។ បានប្រហែលជា មួយឤទិត្យ បានគេ ប្រមូលយកមក យកខ្ញុំមកដាក់នៅរោង ចក្រកៅស៊ូកង់ទីពីរ ហៅរោងចក្រ គឹម ឆៃហាង ក្បាលថ្នល់ហ្នឹង ។ គេជ្រើសរើស ព្រោះខ្ញុំ ពីសង្គមចាស់ ខ្ញុំធ្វើកម្មករ រោងចក្រកៅស៊ូកង់ ។ ដល់ពេលហ្នឹង ខ្ញុំចេះខាងហ្នឹង ក៏គេយកមក ធ្វើការ ។ គេឱ្យខ្ញុំ មកនៅក្បាលថ្នល់ ទល់មុខ ពេទ្យការងារ តាមអ្នកមានគ្រួសារ នៅតាមគ្រួសារ អ្នកណាអត់មានគ្រួសារ នៅដោយឡែក តាមនារី ដែលអត់មានគ្រួសារ ។ គេដាក់ម្តុំអ៊ីចឹង ចែកគ្នា នៅអ៊ីចឹងទៅ› ។អ្នកស្រី លុយ ហ៊ី ក៏ដូចអ្នកស្រី ឯម ប៉ិច ដែរ អ្នកស្រី បានវិលមកធ្វើការ នៅឯភ្នំពេញវិញ ដោយសារតែ ប្តីរបស់អ្នកស្រី អតីតជាកម្មកររោងចក្រ ធ្វើថ្មពិល ៖ š៧៥ ហ្នឹង ខ្ញុំទៅដល់វត្ត និរោធ យប់តែម្តង ដេកនៅហ្នឹង ។ ដល់ឤពត គេចូលមក គេប្រកាសថា មានបងប្អូន កម្មករណា ចេះធ្វើកម្មករថ្មពិល ចូលទៅវិញ ។ ដល់ហើយគ្រួសារខ្ញុំ គាត់ផ្ទះនៅទីហ្នឹង ទល់មុខ សុកម៉ិក គាត់ចេះធ្វើថ្មពិល គាត់ថា “ខ្ញុំចេះ ធ្វើថ្មពិល” ហើយខ្ញុំឆ្លើយថា “ខ្ញុំអត់ចេះទេ” ។ គាត់ថា “មិនអីទេ… ខ្ញុំចេះធ្វើហើយ ។ គាត់ ឯងទៅ រៀបថ្មដាក់ឡូ” ។ គាត់ប្រាប់ថា ឱ្យខ្ញុំទៅរៀបថ្ម ដាក់ឡូឱ្យគេ ។ ក៏ឆ្លើយមក បានបកមកវិញ មក… រើសកម្មករហ្នឹង ដឹកមកវិញ ។ ដឹកមកវិញ ខ្ញុំចូលនៅម្តុំឡឥដ្ឋភូមិ ១ នេះ គេឱ្យមួយគ្រួសារ នៅផ្ទះមួយ ។ កាលណា ផ្ទះធំ គេឱ្យគ្រួសារច្រើន នៅទៅ› ។កងកម្លាំងយោធា ក៏ត្រូវបានដាក់ពង្រាយ ក្នុងក្រុងដែរ ដើម្បីផ្តល់សន្តិសុខ សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំ ។

នាសម័យនោះ

កងយោធា ក៏ដូចជា កម្មកររោងចក្រដែរ ត្រូវបានជំរុញឱ្យមាន ការដាំដុះដំណាំផ្សេងៗ សម្រាប់ ជាស្បៀង ផ្គត់ផ្គង់ខ្លួនឯង ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៧៦ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ មានដើមចេក ដុះទ្រុបទ្រុល តាមដងផ្លូវនានា ដែលគេបោះបង់ចោល ។លោក ញៀន សារ៉េត អតីតបុគ្គលិក ក្រសួងការបរទេស នៃរបបខ្មែរក្រហម បាននិយាយថា ទីក្រុងភ្នំពេញ នាពេលនោះ មានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ ៖ šស្ងាត់ដែរតើបង ។ ព្រោះពីដើម ខ្ញុំមិនដែលមក ខ្ញុំមិនដឹងថា មនុស្សរបៀបណាទេ ។ ប៉ុន្តែខ្ញុំប៉ាន់ទៅ ថា មនុស្សច្រើនហើយ ព្រោះផ្ទះ វាណែនណាន់ តាន់តាប់ ហើយជឿថា មនុស្សច្រើនហើយ ។ ប៉ុន្តែ ដល់សម័យរំដោះហើយ ប្រជាជនចេញអស់ទៅដល់ ចូលមកនៅអ៊ីចឹងតិច ស្ងាត់តើបង ។ យប់ឡើងអីស្ងាត់ច្រៀប… ។ មានតែភ្លើង ភ្លើងមានតែ កន្លែងយើងនៅ កន្លែងអត់ យើងនៅ គេផ្តាច់ចោលអស់› ។លោកស្រី ឡូងរ៉ង់ ពិច ជនជាតិបារាំង និយមកុម្មុយនីស្ត និង ជាអ្នកស្រឡាញ់គាំទ្រ បដិវត្តន៍ ខ្មែរក្រហម ក្រោយថ្ងៃរំដោះ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ លោកស្រី បានតាមស្វាមី របស់លោកស្រី គឺលោក ស៊ួង ស៊ីគឿន ជាអ្នកជំនួយការ របស់ អៀង សារី មករស់នៅក្នុង ទីក្រុងភ្នំពេញ ។តាមរយៈសៀវភៅរបស់លោកស្រី ដែលមានចំណងជើងថា šឆ្ងាយហួសពីជើងមេឃ› លោកស្រី ឡូងរ៉ង់ ពិច ក្រៅពីបានរៀបរាប់អំពី ការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះ កុម្មុយនីស្តជ្រុលនិយម របស់ខ្មែរក្រហម និងបដិវត្តន៍ តឹងរ៉ឹងនិយម របស់លោក ស៊ួង ស៊ីគឿន ស្វាមី របស់លោកស្រីនោះ លោកស្រី បានទទួលការងារ ជាអ្នកបកប្រែភាសា នៅក្នុងក្រសួង ការបរទេសផង និងដាំបន្លែផង ។លោកស្រីបានឱ្យដឹងថា ទោះជានៅក្នុងក្រុងក៏ដោយ អង្គការ តម្រូវឱ្យខិតខំ បង្កបង្កើនផល ដោយត្រូវដាំដុះ បន្លែផ្លែឈើ គ្រប់ទីកន្លែង ដែលឤចធ្វើទៅបាន ។ លោកស្រី បានរែកដី ជាច្រើនអំរែក មកចាក់លើកម្រាលស៊ីម៉ងត៍ ដើម្បីដាំបន្លែ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ សមូហភាព ។ លោកស្រី ឡូងរ៉ង់ ពិច បានរួចជីវិតពីរបបនោះ ហើយសព្វថ្ងៃ រស់នៅឯប្រទេសបារាំង ។នៅគ្រានោះ ចំនួនប្រជាជននៅទីក្រុងភ្នំពេញ សរុបទាំងអស់ ទំនងជា មិនលើសពី ប្រាំម៉ឺននាក់ទេ ហើយពួកគេទាំងអស់ ជាបុគ្គលិករដ្ឋ របស់របបនោះ ។ ចំនួននេះ មិនរាប់បញ្ចូល អ្នកការទូតបរទេសផងទេ ៕

ឯកសារយោង

• ​​​ដកស្រង់ចេញពីវីគីភីឌាអង់គ្លេសដែលបានបង្ហាញពីប្រវត្តិនៃរបបខ្មែរក្រហម។
• រួចបានធ្វើការបកប្រែដើម្បីជួយផ្សព្វផ្សាយដល់ អ្នកដែលបានចង់ស្វែងយល់ដឺងអំពីសម័យនោះ។

​មនុស្ស​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ រាប់​ទាំង​លោក​ប្រធាន​សម​ រ​ង្ស៊ី​ ដែល​ កំពុង​នៅ​ក្រៅប្រទេស​នោះ​ផង​ ពិតជា​បាន​ស្ដីបន្ទោស​ទៅ​លើ​មាត់​អត់​គម្រប​របស់​ កឹ​ម​ សុខា​ អំពី​អ្វី​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​អំពី​របប​ខ្មែរក្រហម​ ។​ ប្រជា​ ជន​កម្ពុជា​ ទាំង​ដែល​នៅ​រស់រាន​មានជីវិត​ និង​យុវជន​ជំនាន់​ក្រោយ​តាម​រយៈ​មេរៀន​ ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ ពិតជា​បានដឹង​អំពី​ការ​ពិត​នៃ​របប​ប្រល័យពូជសាសន៍​ខ្មែរក្រហម​ ដែល​កាន់​អំណាច​នៅ​កម្ពុជា​រយៈពេល​៣​ឆ្នាំ​៨​ខែ​២០​ថ្ងៃ​ ។​ សាក្សី​រស់​យ៉ាង​ហោច​ ណាស់​២​នាក់​ ជុំ​ ម៉ី​ និង​ប៊ូ​ ម៉េ​ង​ បាន​ទទូច​ឱ្យ​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដុត​ ធូប​សុំ​ទោស​ចំពោះ​ព្រលឹង​អ្នក​ស្លាប់​ក្នុង​មន្ទីរឃុំឃាំង​ស​-២១​ ឬ​គុក​ទួល​ស្លែង​ ។​ គេ​មិន​អាច​បដិសេធ​បាន​ឡើយ​ចំពោះ​ការ​ពិត​នេះ​ ។​ ក្រៅពី​គុក​ទួល​ស្លែង​ នៅ​មាន​ ទីកន្លែង​ធ្វើ​ទារុណកម្ម​សម្លាប់​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ទៀត​នៅ​ពាសពេញ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ដែល​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ស្លាកស្នាម​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ប្រល័យពូជសាសន៍​ មិន​ទាន់​បាន​ បាន​បាត់​ក្លិន​ឈាម​នៅឡើយ​ ។​ អ្វី​ដែល​លោក​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ បាន​លើក​ឡើង​ វា​ជា​ការ​ជាន់ឈ្លី​ទុក្ខវេទនា​ និង​ក្ដី​និរាស​ព្រាត់ប្រាស់​នៃ​ក្រុម​គ្រួសារ​ ខ្មែរក្រោម​របប​ខ្មែរក្រហម​ ។​

​យ៉ាងនេះ​ពិតជា​ត្រូវ​ឱ្យ​មានការ​សុំ​ទោស​ណាមួយ​ដ៏​ជាក់លាក់​ចំពោះ​ព្រលឹង​អ្នក​ ស្លាប់​នៅ​គុក​ទួល​ស្លែង​ ក៏​ដូច​ជា​នៅ​បណ្ដា​ទី​ផ្សេង​ទៀត​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ។​ អនុ​ ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ពិតជា​ដឹង​ថា​មាន​អ្វី​កើតឡើង​នៅ​កម្ពុជា​ ចន្លោះ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៧​ ខែមេសា​ ឆ្នាំ​១៩៧៥​ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​៧​ ខែមករា​ ឆ្នាំ​១៩៧៩​ ។​ ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ក្នុង​ ចន្លោះ​ពេល​នេះ​ លោក​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ កឹ​ម​ សុខា​ ក៏​ជា​អ្នក​ដែល​ នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មៅ​ងងឹត​នេះ​ដែរ​ ។​ មាន​ន័យ​ថា​ អតីតកាល​របស់​ខ្លួន​ត្រូវ​បាន​លោក​ កឹ​ម​ សុខា​ ខ្លួនឯង​ប្រែ​ក្រឡាស់​ ប្ដូរ​ឈ្មោះ​ ប្ដូរ​ត្រកូល​ទៅ​ហើយ​ ។​ បែប​នេះ​នៅ​ក្នុង​ សង្គម​ខ្មែរ​គេ​មិន​ឱ្យ​តម្លៃ​នោះ​ឡើយ​ ។​ មាន​ន័យ​ថា​ជា​មនុស្ស​ដែល​មិន​ទទួលស្គាល់​ ការ​ពិត​នៃ​សច្ចភាព​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ ។​

​បើ​និយាយ​អំពី​ការ​ពិត​ វា​ជា​ការ​ខាតបង់​មួយ​សម្រាប់​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ នៅ​ពេល​ដែល​អណ្ដាត​របស់​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ មិន​អាច​គ្រលាស់​ឱ្យ​បាន​៧​ជុំ​ មុន​នឹង​ និយាយ​អំពី​បញ្ហា​អ្វីមួយ​ ។​ វា​ជា​សម្ពាធ​ដ៏​ធ្ងន់​មួយ​ ទាំង​នៅ​ផ្ទៃក្នុង​និង​នៅ​លើ​ឆាក​ នយោបាយ​ ដែល​ប្រជាជន​កំពុង​អស់ជំនឿ​ស្រាប់​ផង​នោះ​ ។​ មាន​ចំណុចរសើប​ជា​ ច្រើន​ដែល​កំពុង​កើត​មាននៅ​ក្នុង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ ដែល​បាន​មក​ពី​ការ​ច្របាច់​ បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​គណបក្ស​សមរ​ង្ស៊ី​ នឹង​គណបក្ស​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ។​ ចំណុចរសើប​ដែល​ មិន​ទាន់​អាច​ផ្សះផ្សា​ជិត​នោះ​ សម្ដី​ដែល​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ បាន​និយាយ​ទៅ​ ត្រូវ​បាន​ មន្ដ្រី​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​របស់​ខ្លួន​យល់​ថា​ ធ្វើ​ឱ្យ​ខាតបង់​ការ​គាំទ្រ​ជា​ច្រើន​ ។​

​ពេល​នេះ​គឺជា​ដំណាក់កាល​សាកល្បង​មួយ​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​វាស់​ស្ទង់​ភាពរឹងមាំ​ របស់​គណបក្សប្រឆាំង​ ។​ តើ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ អាច​ទប់ទល់​នឹង​សម្ពាធ​ពី​ខាង​ ក្រៅ​ និង​ការ​ខាតបង់​សម្ដី​ដែល​ខ្លួន​បាន​និយាយ​នោះ​បាន​ឬទេ​?​ អ្វី​ដែល​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ បាន​លើក​ឡើង​អំពី​បញ្ហា​ខ្មែរក្រហម​ ធ្វើ​ឱ្យ​មន្ដ្រី​នៅ​ក្នុង​គណបក្ស​យល់​ថា​ ជា​ ចេតនា​របស់​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ រុញ​ឱ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បាត់បង់​ការ​គាំទ្រ​ ។​ នោះ​មាន​ន័យ​ថា​ វា​ជា​សម្ដី​រនុកក្នុង​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បាត់បង់​ការ​ គាំទ្រ​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​ ហើយ​ផល​ចំណេញ​នឹង​បាន​ទៅ​លើ​គណបក្សកាន់អំណាច​ ។​

​អ្វី​ដែល​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ បាន​លើក​ឡើងជា​រឿយៗ​ តែងតែ​នៅ​សល់​ចុងកន្ទុយ​ សម្រាប់​ឱ្យ​គណបក្សកាន់អំណាច​វាយបក​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​ ។​ មាន​ន័យ​ថា​ លោក​កឹ​ម​ សុខា​ មិន​បាន​សិក្សា​អំពី​បញ្ហា​សង្គម​អ្វីមួយ​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់លាស់​មុន​នឹង​ ហារ​មាត់​ស្រដី​នោះ​ឡើយ​ ។​ ការ​លើកយក​បញ្ហា​ដែល​ខ្លួន​មិនដឹង​ឱ្យ​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ​ ឬ​ក៏​ដឹង​ដែរ​ ប៉ុន្ដែ​និយាយ​បំពាន​ដូច​ករណី​ខាងលើ​នេះ​ បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា​ លោក​កឹ​ម​ សុខា​ គ្មាន​ភាព​ប្រយ័ត្នប្រយែង​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុង​ផ្លូវ​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន​ ឬ​និយាយ​ឱ្យ​ ខ្លី​ លោក​កឹ​ម​ សុខា​ មិន​សមជា​អ្នកដឹកនាំ​នោះ​ឡើយ​ ។​

​បណ្ដាជន​ខ្មែរ​ជា​ច្រើន​នៅ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ សុទ្ធតែ​ដឹង​អំពី​បញ្ហា​អំពើ​ប្រល័យ​ពូជ​ សាសន៍​ ហើយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​គឺជា​អ្នក​ដែល​បាន​ជួយ​សង្គ្រោះ​ជីវិត​ប្រជា​ ជន​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ រាប់​ទាំង​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ និង​ក្រុម​គ្រួសារ​ ។​ នេះ​គឺជា​សច្ចភាព​ ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ ។​ ហេតុ​អ្វី​បានជា​លោក​កឹ​ម​ សុខា​ ចាំបាច់​ត្រូវ​បំពាន​សច្ចភាព​ប្រវត្ដិ​ សាស្ដ្រ​បែប​នេះ​ទៅ​វិញ​?​ ការ​បំពាន​បែប​នេះ​ ញ៉ាំង​ឱ្យ​គណបក្ស​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​ លោក​កឹ​ម​ សុខា​ ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើសរើស​តំណាង​ រាស្ដ្រ​ដែល​នឹង​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៨​ ខែកក្កដា​ ឆ្នាំ​២០១៣​ ពោល​គឺ​នៅ​សល់​ពេល​ តែ​២​ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​ ។​ ២​ខែ​ទៀត​ជា​រយៈពេល​ដ៏​វែង​មួយ​ ហើយ​ប្រសិនបើ​លោក​ កឹ​ម​ សុខា​ នៅ​តែ​បន្ដ​និយាយ​បំពាន​ការ​ពិត​នៃ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ នោះ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ ជាតិ​ ក៏​ពិតជា​គ្មាន​អ្នកគាំទ្រ​នោះ​ដែរ​ ។​

​ទាំងនេះ​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ថា​ ការ​និយាយ​ស្ដី​អាច​បង្ក​ឱ្យ​ចំណេញ​ ក៏​នឹង​បង្ក​ឱ្យ​ខាត​ បង់​ដែរ​ ។​ បើសិនជា​ លោក​កឹ​ម​ សុខា​ ទទួលស្គាល់​ថា​ របប​ខ្មែរក្រហម​សម្លាប់​ មនុស្ស​ ហើយ​កងទ័ព​ស្ម័គ្រចិត្ដ​វៀតណាម​ និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ជា​អ្នក​ដែល​ បាន​ជួយ​សង្គ្រោះ​ជី​ិ​វិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ នោះ​អាច​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​អ្នកបោះឆ្នោត​មាន​ ការ​អាណិតអាសូរ​ចំពោះ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ខ្លះ​ដែរ​ ៕

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទកាសែត​ថា សេចក្តីសន្និដ្ឋាន និង​អនុសាសន៍​ចុងក្រោយ​របស់លោក នឹង​បញ្ចូល​ក្នុង​របាយការណ៍​របស់​លោក ដែល​លោក​នឹងដាក់​បង្ហាញជូន​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការសហប្រជាជាតិ នៅក្នុង​ខែកញ្ញា​ឆ្នាំនេះ​។​

​របាយការណ៍​សិទ្ធិមនុស្ស​នោះ ត្រូវបាន​បញ្ជូន​រៀងរាល់ឆ្នាំ ទៅ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែល​បាន​ផ្តោតលើ​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធតុលាការ សភា និង​ការបោះឆ្នោត ព្រមទាំង​ផលប៉ះពាល់​នៃ​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច និង​សម្បទាន​ដី​ដទៃទៀត ទៅលើ​សិទ្ធិមនុស្ស​។

​របាយការណ៍​និ​មួយៗ មានភ្ជាប់​នូវ​កម្រង​អនុសាសន៍ ក្នុងន័យ​ស្ថាបនា ដែល​បានរៀបចំ​តាក់តែងឡើង ដើម្បី​ជួយ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការ​អនុវត្ត​របៀប​វារៈ​កំណែទម្រង់​របស់ខ្លួន និង​ដំណើរការ​ប្រជា​ធិ​ប​តេ​យ្យូ​ប​នីយកម្ម នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​លើកឡើងថា ក្នុងអំឡុងពេល​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​លើក​នេះ លោក​មានលទ្ធភាព​ជួប​ជាមួយ​តួអង្គ​សំខាន់ៗ ពាក់ព័ន្ធ​ជាច្រើន​។ តួអង្គ​ទាំងនោះ រួមមាន សមាជិក​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ជាពិសេស លោក ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងមហាផ្ទៃ លោក ឱម យ៉ិនទៀង ទេសរដ្ឋមន្ត្រី និង​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា លោក អ៊ឹម សួស្តី ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត គ​.​ជ​.​ប​. លោក ឈាង វុន ប្រធាន​គណៈកម្មការ ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការបរទេស សហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ ព័ត៌មាន និង​សារព័ត៌មាន នៃ​រដ្ឋសភា លោក អ៊ុំ សារិទ្ធ អគ្គលេខាធិការ​ព្រឹទ្ធ​ស​ផា និង​លោក ព្រហ្ម សិទ្ធ​ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួងយុត្តិធម៌​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​អះអាងថា លោក​មាន​ក្តី​សោមនស្ស​យ៉ាងខ្លាំង ដោយមាន​ការចូលរួម និង​កិច្ចសន្ទនា ដែល​លោក​មាន​ជាមួយ​ឥស្សរជន​ទាំងនេះ​។ កិច្ចសន្ទនា​ទាំងនេះ បាន​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដោយស្មោះ​ត្រង់ ស្និទ្ធស្នាល និង​ក្នុងន័យ​ស្ថាបន​។ ពួក​គត់ មាន​ព័ត៌មាន​ដ៏​សំខាន់ បានទទួល​ស្គាល់​នូវ​ចំណុច​ខ្វះខាត ដែល​នៅមាន​នៅឡើយ ហើយ​ត្រៀមខ្លួន​ជានិច្ច ដើម្បី​បំពេញការងារ​ជាមួយ​លោក ប្រកបដោយ​លក្ខណៈ​ស្ថាបនា ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​ទាំងឡាយ ដែល​មាននៅ​សេសសល់ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស កាន់តែ​ទូលំទូលាយ ប្រជាធិបតេយ្យ​កាន់តែ​រឹងមាំ និង​នីតិរដ្ឋ​ដ៏​ពិតប្រាកដ​ថែមទៀត​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​ឲ្យ​ដឹងថា លោក​ក៏បាន​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​ជាមួយ​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​ដទៃទៀត នៅក្នុង​សង្គម​កម្ពុជា រាប់ទាំង​គណបក្សនយោបាយ​ផ្សេងៗ សង្គម​ស៊ីវិល សហគមន៍​មូលដ្ឋាន បុគ្គល​ឯកជន និង​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​កម្ពុជា​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​លើកឡើងថា ទាក់ទង​នឹង​អនុសាសន៍​នៅក្នុង​របាយការណ៍​រប​ស់លោក អំពី​វិធី និង​មធ្យោបាយ នៃ​ការពង្រឹង​ឯករាជ្យភាព និង​សមត្ថភាព​របស់​តុលាការ លោក​កត់សម្គាល់​ឃើញថា ការ​វិវឌ្ឍន៍​នៅក្នុង​ការអនុវត្តន៍​អនុសាសន៍​ទាំងអស់នេះ នៅមាន​ភាពយឺតយ៉ាវ​ខ្លាំង​នៅឡើយ​។

​អំពី​អនុសាសន៍​លើ​ការកែទម្រង់​សភា ត្រូវបាន​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី លើកឡើងថា លោក​ត្រូវបាន​លើកទឹកចិត្ត​ដោយ​ការឆ្លើយតប​ជា​វិជ្ជមាន និង​ដោយ​ឆន្ទៈ​មោះមុត ដើម្បី​អនុវត្ត​អនុសាសន៍​ទាំងនេះ ឲ្យ​បាន​ច្រើន​តាមតែ​អាចធ្វើ​បាន នៅក្នុង​អាណត្តិ​សភា​ខាងមុខ​។ លោក​បានទទួល​ព័ត៌មាន​អំពី​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​អនុវត្តតាម​អនុសាសន៍​របស់លោក​បាន​ខ្លះ និង​ពី​ការលំបាក​ក្នុងការ​អនុវត្ត​អនុសាសន៍​ខ្លះទៀត​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​ស្វាគមន៍​នូវ​ការដោះលែង​លោក ម៉ម សូណង់ដូ នាយក​ស្ថានីយ​វិទ្យុ​សំបុក​ឃ្មុំ ដែល​លោក​ថា ជាការ​វិវត្តន៍​មួយ ដែល​គួរ​ឲ្យ​ស្វាគមន៍​។​

​ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី លើកឡើងថា សេរីភាព​ខាង​ការបញ្ចេញមតិ នៅ​កម្ពុជា ក៏​នៅតែ​ជា​បញ្ហា​កង្វល់​សម្រាប់​លោក ដោយសារតែ​អ្នក​ទាំងឡាយ ដែល​បម្រើការ​នៅតាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ អាច​នឹង​កំរិត​ការនិយាយស្តី​របស់ខ្លួន ព្រោះ​កន្លងមក មាន​ចំណាត់ការ​យ៉ាង​តឹងរឹង ទៅលើ​បុគ្គល​មួយចំនួន ដែល​បម្រើការ​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វ​ផ្សា​សយ ណិ​ង​ទៅលើ​អ្នកការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​លើកឡើងថា លោក​នៅមាន​កង្វល់​ផងដែរ អំពី​វប្បធម៌​និ​ទណ្ឌ​ភាព​នៅ​កម្ពុជា និង​បញ្ជី​បទល្មើស​ជាច្រើន ដែល​ក្នុងនោះ មិនទាន់មាន​ជន​ណាមួយ ត្រូវបាន​នាំខ្លួន មក​ផ្តន្ទាទោស​តាមច្បាប់​នៅលើ​យ​។ លោក​ស្នើ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល សូមព​ន្លឿ​ន​ការស៊ើបអង្កេត​របស់ខ្លួន ទៅលើ​ករណី​ទាំងនេះ ហើយ​នាំខ្លួន​ជនល្មើស​មក​ផ្តន្ទាទោស​តាមច្បាប់​។​

​សរុបសេចក្តី​ទៅ លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​កត់សម្គាល់ថា កម្ពុជា​ហាក់ដូចជា កំពុងធ្វើដំណើរ​នៅលើ​ផ្លូវ​មួយ​ឆ្ពោះទៅកាន់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​។ កម្ពុជា​បានធ្វើ​ដំណើរ​នៅលើ​ផ្លូវ​ដ៏​វែងឆ្ងាយ​មួយ​នេះ ចាប់តាំងពី​ការចុះ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩១ និង​ការអនុម័ត​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ដែល​បាន​បង្កើត​ឲ្យ​មានតម្លៃ​ផែន​គ្រឹះ​បែប​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរី នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣​។

​ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​កត់សម្គាល់ថា កម្ពុជា​នៅតែ​ត្រូវធ្វើ​ដំណើរ​លើ​កំណាត់​ផ្លូវ​មួយ​នេះ ទៅមុខទៀត ក្នុង​ការលើក​កំពស់ និង​ការការពារ​ដល់​សិទ្ធិមនុស្ស ពង្រឹង​អភិបាលកិច្ច​ល្អ លើកស្ទួយ​ដល់​ឯករាជ្យភាព និង​សមត្ថភាព​របស់​ស្ថាប័នរដ្ឋ​ទាំងឡាយ ដែល​ទទួលខុសត្រូវ ក្នុងការ​លើកកម្ពស់​សិ​ទ្ធិ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដូចដែល​បានទទួល​ស្គាល់​ដោយ​ដៃគូ​សន្ទនា​ផ្សេងៗ​របស់លោក មកពី​ខាង​រដ្ឋាភិបាល ដែល​លោក​បាន​ជួប នៅក្នុង​អំឡុងពេល​នៃ​ដំណើរ​ទស្ស​កិច្ច​នេះ​។

​លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​ប្រកាសថា លោក​ត្រៀមខ្លួន​ជាស្រេច ក្នុង​ការជួយ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​។ ក្នុងនោះ លោក​ក៏​ឃើញ​ជាស​ញ្ញា​មួយ ដែល​រីកចំរើន​ទៅមុខ នោះ​គឺ​រដ្ឋាភិបាល​បានទទួល​ស្គាល់​រួចហើយ​នូវ​ភាព​ចន្លោះប្រហោង នៅក្នុង​ជំនួប​ប្រជុំ​របស់លោក ជាមួយ​ពួកគាត់ ហើយ​បានបង្ហាញ​ឆន្ទៈ​របស់ខ្លួន ក្នុងការ​ធ្វើការ​ជាមួយ​លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក្នុង​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើងដល់​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស សម្រាប់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី មានជំនឿថា ដំណើរ​បេសកកម្ម​រប​ស់លោក​លើក​នេះ បាន​បំពេញ​នូវ​ចន្លោះប្រហោង ក្នុង​ការធ្វើទំនាក់ទំនង​គ្នា​ជាមួយ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា និង​បាន​នាំ​ឲ្យ​លោក និង​រដ្ឋាភិបាល ត្រឡប់​ទៅកាន់​ផ្លូវ​មួយ ក្នុង​ស្មារតី​នៃ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ដូ​ច​ធម្មតា​ឡើងវិញ​៕​

​ក្នុង​សន្និសីទកាសែត នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ នៅពេល​បិទ​បញ្ចប់​ដំណើរ​បេសកកម្ម លើក​ទី​៩ ចាប់ពី​ថ្ងៃទី​១៩​ឧសភា លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ថ្លែងថា លោក​ដឹង​ពី​ការបារម្ភ ដែល​បានលើកឡើង​ពី​ការចុះបញ្ជីឈ្មោះ​អ្នកបោះឆ្នោត ហើយ​ថា ប្រសិនជា​រកឃើញ​មែន ការបារម្ភ​ទាំងនេះ គួរ​ត្រូវបាន​លើក​យកមក​ដោះស្រាយ​។

​លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បានបន្ថែមថា លោក​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ថា វិធានការ​មួយចំនួន ត្រូវបាន​ចាត់​ឡើង ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្តទៅបាន​រលូន រួមទាំង​ការផ្សព្វផ្សាយ​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នកបោះឆ្នោត ដែល​ឥឡូវនេះ អា​ចរក​ឈ្មោះ​ឃើញ​ទាំង​តាម​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត ទាំង​តាម​ប្រព័ន្ធ​បិទ​ផ្សាយ​នៅតាម​មណ្ឌលបោះឆ្នោត ក្នុង​រយៈពេល​មួយខែ មុន​ការបោះឆ្នោត មកដល់​។

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​បន្តថា លោក​ក៏​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ផងដែរ​ថា ចៅក្រម​ចូលនិវត្តន៍​ពីររូប ត្រូវបានតែងតាំង​ជា​សមាជិក​គ​.​ជ​.​ប​. ដើម្បី​ពង្រឹង​ឯករាជ្យភាព​របស់ គ​.​ជ​.​ប​.​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​គូសបញ្ជាក់ថា “​ខ្ញុំ​សូម​ស្វាគមន៍​ការវិវត្តន៍​នេះ ដោយសារតែ​នេះ ជា​អនុសាសន៍​មួយ ក្នុងចំណោម​អនុសាសន៍​នានា​របស់ខ្ញុំ ដែលថា សមាជិក គ​.​ជ​.​ប​. គួរតែ​ជ្រើសរើស​ឲ្យ​បាន​ទូលាយ​ជាង​នេះ ដោយ​ជ្រើសរើស​ចេញ​មកពី​ក្រុម​ចៅក្រម​ជាន់ខ្ពស់ ដែល​ចូលនិវត្តន៍ មេធាវី​ជាន់ខ្ពស់ នៃ​គណៈមេធាវី សាស្ត្រាចារ្យ​ច្បាប់ រដ្ឋបាល​សាធារណៈ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ នៃ​សកល​វិទ្យាល័យ ជាដើម​។​ល​។​”

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​គូសបញ្ជាក់ថា បេសកកម្ម​របស់លោក នៅ​ចំពេល​ដ៏​សំខាន់ គឺ​ក្នុងអំឡុងពេល ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា កំពុង​ត្រៀម​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ ហើយ​លោក​ទទួលបាន​នូវ​ការបង្ហាញ​មួយចំនួន ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​នីតិវិធី​នៃ​ការរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​មួយ ដែល​ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​។​

​ក្នុងករណីនេះ លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​លើកឡើងថា “​ខ្ញុំ​សូម​ស្នើ​ម្តងទៀត ដល់​គ្រប់​គណបក្សនយោបាយ និង​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ក្នុងការ​ធានា​ឲ្យ​មានការ​បោះឆ្នោត​មួយ ដែល​ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌ និង​សន្តិភាព​។ គ្រប់​គណបក្សនយោបាយ​ទាំងអស់ ត្រូវអនុវត្ត​តាមច្បាប់ បង្ហាញ​ពី​ភាពចាស់ទុំ ក្នុង​ការជជែក​ដេញដោល ដោយ​មិន​ចូលរួម​ក្នុង​ល្បែង​ជេរប្រមាថ​មើលងាយ​គ្នា​។ គ្រប់​គណបក្សនយោបាយ​ទាំងអស់ ត្រូវតែ​អាច​ចូលរួមបាន​ក្នុង​កំរិត​ស្មើគ្នា សម្រាប់​ការប្រកួតប្រជែង​”​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​លើកឡើងថា ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ជាច្រើន លោក​បានបញ្ជាក់​ម្តង​ហើយ​ម្តងទៀត អំពី​តម្រូវការ​នៃ​ការទទួលបាន​ភាពត្រឹមត្រូវ និង​សមធម៌ ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​រដ្ឋ ហើយ​និង​ការហាម​ប្រាម​ដាច់ខាត​ការប្រើប្រាស់​ធនធាន​រប​ស់រ​ដ្ឋ បម្រើ​ឲ្យ​សកម្មភាព​គណបក្សនយោបាយ​។ លោក​ត្រូវបាន​គេ​ធានា​ជាថ្មីទៀត​ផងដែរ​ថា សេចក្តីណែនាំ​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល នឹងដាក់​ចេញទៅ​ដល់​បុគ្គលិក​ទាំងអស់ ដែល​បំរើ​ការងារ​ជា​មន្ត្រីរាជការ យោធា នគរបាល មិន​ឲ្យ​ចូលរួម​ក្នុង​សកម្មភាព​នយោបាយ ក្នុងពេល​បំពេញ​មុខងារ​ភារកិច្ច​របស់ខ្លួន​ឡើយ​។

​បញ្ហា​នៃ​ការបង្កើត​ឲ្យ​មានការ​រើសអើង​ពូជសាសន៍ នៅក្នុងពេល​នៃ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត ដោយ​គណបក្សនយោបាយ​ខ្លះ ក៏ត្រូវ​បាន​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី អះអាងថា គេ​ប្រាប់​ឲ្យ​លោក​ដឹងផង​ដែរ​។ លោក​បាន​សូម​ស្នើ​ឲ្យ​គ្រប់​គណបក្សនយោបាយ​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់ ចៀសវាង​ការ​កេងចំណេញ ដោយ​យក​បញ្ហា​ពូជសាសន៍​មក​គាំទ្រ សម្រាប់​យុទ្ធនាការ​ឃោសនាបោះឆ្នោត​របស់ខ្លួន ហើយ​ធ្វើការ​សំដៅទៅ​កសាង​ភាព​អត់អោន និង​ការបង្រួបបង្រួម​សង្គម​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​។

​លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​អះអាងថា នឹង​បន្ត​តាមឃ្លាំមើល​ស្ថានភាព​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុ​ជា ហើយ​ដើម្បី​ធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ លោក​សូម​ស្នើសុំ​យ៉ាងទទូច​ដល់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ទាំងអស់ ឲ្យ​មាន​ភាព​អត់ធ្មត់ និង​គោរព​ដល់​សិទ្ធិ​របស់​អ្នកដទៃ នៅពេល​អនុវត្ត​សិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​៕​

លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី អៀង មូលី

នៅ​មុន​​យុទ្ធ​នា​ការ​​ឃោស​នា​បោះ​ឆ្នោត​​អាណត្តិ​​ទី​​៥​ ​សង្គ្រាម​ពាក្យ​សំដី​​រវាង​​មេ​ដឹក​នាំ​ គណ​បក្ស​​ប្រឆាំង​ ​និង​​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ ​បាន​​ឆាប​ឆួល​​ដល់​​ក្រុម​​ប្រ​ជា​ពល​រដ្ឋ​ ​និង​​អ្នក​វិភាគ​​នា​នា​ ​អំពី​​ពាក្យ​​ថា​​«​សង្គ្រាម​»​​នៅ​​កម្ពុជា​ ។ ​ប្រធាន​បទ​​នោះ​​គឺ​ថា​​តើ​​សង្គ្រាម​ ​អាច​​នឹង​កើត​មាន​ ឬ​មិនកើត​មាននៅ​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា នៅពេលដែល​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា​ចាញ់​ឆ្នោត​?
​ការ​ពិ​ភា​ក្ស​ទៅលើ​ប្រធានបទ​នេះ កើតឡើង​បន្ទាប់ពី​ប្រមុខ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា គឺ​លោក នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បានលើកឡើង​ជារឿយ ៗ​អំពី​លទ្ធភាព នៃ​ការកកើត​សង្គ្រាមស៊ីវិល​នៅក្នុង​ប្រទេស​នេះ ប្រសិនបើ​គណបក្សប្រឆាំង ឡើងកាន់​អំណាច ។​
​អ្នកវិភាគ​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​មួយចំនួន បាន​លើកឡើងថា សង្គ្រាម​មិនអាច​កើតមាន​បានទេ នៅក្នុង​បរិបទ​នយោបាយ​នា​សម័យកាល​នេះ ចំណែកឯ​សារព័ត៌មាន​សេរី យល់ថា លទ្ធភាព​ដែលថា «​សង្គ្រាម​» អាច​នឹង​កើតមាន និង​មិន​កើតមាន គឺមាន​ទំហំ​ប្រហាក់​ប្រហែក គ្នា​។ យើង​សុទ្ធ​តែមាន​អំណះអំណាង និង​ហេតុផល​រៀងៗ​ខ្លួន ។​
​អ្នកវិភាគ​មួយចំនួន​បាន​បាន​លើកឡើងថា គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ជា​គណបក្ស​ដែល​គ្មាន អាវុធ​យុទ្ធ​ភ័​ណ្ឌ ហើយ​មេដឹកនាំ​នៃ​គណបក្ស​នេះ​ទៀតសោត ក៏​គ្មាន​កងទ័ព​នៅក្នុង​ដៃ ។ ហេតុ នេះ​ការលើកឡើង​អំពី​សង្គ្រាម គឺជា​ការ​បំភ័យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​រារាំង​មិន អោយ​ប្រជាពលរដ្ឋ បោះឆ្នោត​ជូន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ។​
​លោក​កឹម សុខា ប្រធានស្តីទី​នៃ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ បាន​ឃោសនា​ប្រាប់ ពលរដ្ឋ​នៅតាម បណ្តា​ភូមិ​ស្រុក​នានា​ថា ប្រសិនបើ​មាន​សង្គ្រាម មានតែ​គណបក្ស​ប្រជាជន​ទេ ដែលជា អ្នក​បង្កឡើង ព្រោះ​មានតែ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ ដែលមាន​កងទ័ព ។ លោក​កឹម សុខា នៅបាន​បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើ​អ្នកមាន​កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ (​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​) ធ្វើការ​បាញ់ប្រហារ​ទៅលើ​ជន​ស៊ីវិល ដែលជា​ភាគី​ម្ខាង​ទៀត (​អ្នកគាំទ្រ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ ជាតិ​) នោះ​លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ហ៊ុន សែន និង​បក្ខពួក​នឹង​ចូល​ក្លេ​របស់​អង្គការ​សហ ប្រជា​តិ​ជាតិ​ហើយ គឺ​ត្រូវ​ទទួលទោស​តាមច្បាប់​ប្រឆាំង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​សង្គ្រាម និង​មនុស្សជាតិ ។​
​សរុបសេចក្តី​មក ទាំង​លោក​កឹម សុខា ទាំង​អ្នកវិភាគ​ដែលមាន​និ​ន្ន​ការ ទៅរក​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ បានធ្វើការ​សន្និដ្ឋានថា កម្ពុជា​នឹងមិន​បាន​សង្គ្រាម​ទេ ប្រសិនបើ​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ​ឈ្នះឆ្នោត នៅ​ចុងខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០១៣​នេះ ។ ពោលគឺ​មើលឃើញ តែមួយ​ជ្រុង ដែលថា បើ​សង្គ្រាម​កើតឡើង គឺ​មានតែ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ទេ ដែលជា​អ្នក​បង្កឡើង ប៉ុន្តែ​គេ​មើលរំលង​កត្តា​ជាច្រើន​ទៀត ដែលមាន​ឥទ្ធិពល​នាំអោយ​ការប្រយុទ្ធ​គ្នា ដោយ​កម្លាំង ប្រដាប់អាវុធ រួមទាំង​សមត្ថភាព​ដ៏​ទន់ខ្សោយ​របស់​ពួកគេ​ទាំង​ផ្នែក​នយោបាយ យោធា នោះ​ផងដែរ ។​
​នៅថ្ងៃនេះ កម្មវិធី​កិច្ច​ស​ន្ទ​នយោបាយ​របស់​វិទ្យុ​ហ្រ៊ី​ប្រេ​ស្ស (Voice of The Free Press) មាន​កិត្តិយស បាន​ជួប​សន្ទនា​ជាមួយ​លោក​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី​អៀង មូលី អតីត​ហត្ថលេខី នៃ​កិច្ច ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស អំពី​លទ្ធភាព​នៃ​ការកកើត ឬ​មិន​កកើត​សង្គ្រាម នៅ​ប្រទេស កម្ពុជា ប្រសិនបើ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាត់បង់​អំណាច ។ សូម​លោក​អ្នកនាង​តាមដាន ស្តាប់ ដូចតទៅ​៖
​

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ៦ ទំព័រ ជា​ភាសា​ខ្មែរ ដែល លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​អាន ក្នុង​សន្និសីទកាសែត នា​ព្រឹក​ថ្ងៃ​សៅរ៍ ទី​២៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ ក្នុងពេល​បិទ​បញ្ចប់​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក នៅ​ទីស្នាក់ការ​ការិយាល័យ​ឧ​ត្ត​ម​ស្នងការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស ប្រចាំ​កម្ពុជា លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បានកត់សម្គាល់​ពី​ការតវ៉ា​ពីរ ដែល​បានរៀបចំ​ធ្វើឡើង នៅក្នុង​អំឡុងពេល​លោក​បំពេញបេសកកម្ម នៅ​កម្ពុ​ជាមួយ​សប្តាហ៍​នេះ​។ គឺជា​ការតវ៉ា​ប្រឆាំងនឹង​ការងារ​សិទ្ធិមនុស្ស​របស់លោក នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ប៉ុន្តែ​លោក​ថា ការតវ៉ា​ទាំងនេះ មិនបាន​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​បាក់មុខ ឬ​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក ងាករេ​ចេញពី​ការងារ ដែល​អង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្តល់​អាណត្តិ​ឲ្យ​លោក បំពេញការងារ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើយ​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​លើកឡើងថា ប្រសិនជា​យើង​តាមដាន​មើល​របាយការណ៍​តាម​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ផ្សេងៗ ការតវ៉ា​ទាំងពីរ​នេះ ទំនងជា​ត្រូវបាន​គេ​រៀបចំឡើង ហើយ​ទំនងជា​តំណាង​ឲ្យ​ចំនួន​មនុស្ស​ភាគតិច​បំផុត​មួយ​នៅក្នុង​ប្រទេស ដែល​ពួកគេ​មាន​ចេតនា​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ផ្លាស់ប្តូរ​គោលជំហរ​។

​ផ្ទុយទៅវិញ លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​គូសបញ្ជាក់ថា “​ខ្ញុំ​បែរជា​ទទួលបាន​ការលើក​ទឹកចិត្ត​កាន់តែខ្លាំង​ឡើង​ថែមទៀត តាមរយៈ​សារ​គាំទ្រ​យ៉ាងច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់ ដែល​ខ្ញុំ​ទទួលបាន​ពី​មនុស្សម្នា​ក​គ្រប់​ស្រទាប់​ជាន់ថ្នាក់ ដែល​ពួកគេ​គាំទ្រ​ដល់​ការងារ ដែល​ខ្ញុំ​បាន និង​កំពុង​ធ្វើ នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ភាព​រីកចម្រើន​ខ្លាំង​ឡើង​ថែមទៀត និង​ដើ​ម្បិ​សន្តិ​ភាពជា​និរន្ត ប្រជាធិបតេយ្យ និង​វិបុលភាព ហើយ​ខ្ញុំ​នឹង​នៅតែ​បន្ត​កិច្ចខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​រប​ស់​ខ្ញុំ​នេះ តទៅទៀត​”​។​

​សូម​រម្លឹកថា កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃទី​២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ ក្រុម​អ្នករត់ម៉ូតូឌុប និង​ម៉ូតូ​កង់​បី ប្រមាណ ៥០ នាក់ បាន​ប្រមូលផ្តុំ​តវ៉ា នៅមុខ​ការិយាល័យ​ឧ​ត្ត​ម​ស្នងការ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស ប្រចាំ​កម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី​ថា អ្នកស្រី យ៉ោ​ម បុប្ផា ស្ត្រី​អ្នកភូមិ​បឹងកក់ វាយ​លើ​អ្នករត់​ម៉ូត​ឌុប​ពីរ​នាក់ ឲ្យ​រងរបួស កាលពី​ខែសីហា ឆ្នាំ​២០១២​។ ក្រុមអ្នកតវ៉ា បានស្នើ​ឲ្យ​លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ឈរ​នៅ​អ​ព្យា​ក្រឹត្យ លើ​ករណី​ជម្លោះ​នោះ ហើយ​ថែមទាំង​បាន​តិ​ទៀន​លើ​លោក​ថែមទៀត​។​

​ការតវ៉ា​ប្រឆាំង​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី មួយទៀត ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង នៅឯ​សាកលវិទ្យាល័យ​មេគង្គ​កម្ពុជា នៅ​អូរ​បែកក្អម ខណៈពេល​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ធ្វើ​ប​ឋ​កថា​។ ក្រុមនិស្សិត​មួយក្រុម បាន​តវ៉ា​ប្រឆាំងនឹង​លោក ហើយ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ឈប់​ធ្វើជា​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​អង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុក​សិទ្ធិមនុស្ស ប្រចាំ​កម្ពុជា តទៅទៀត ដោយ​មូល​ហេតុថា របាយការណ៍​របស់លោក រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​៕​

ក្នុងឱពិធីសំណេះសំណាល ជាមួយសាស្រ្តាចារ្យ និស្សិត សាខាក្រុមសកម្មជនយុវជន “ក៧៧” នៃសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរជាតិ គឺមានការ អញ្ជើញចូលរួម ជាអធិបតីភាពពីសំណាក់ លោក មាន ច័ន្ទយ៉ាដា ប្រធានក្រុមសកម្មជនយុវជន “ក៧៧” លោកស្រី ទេព កុលាប សាកលវិទ្យធិការ នៃសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរជាតិ គណៈគ្រប់គ្រង បុគ្គលិក សាស្រ្តាចារ្យ និងនិស្សិតជាសមាជិក សមាជិកា ប្រមាណជិត៤០០នាក់។

ក្នុងឱកាសនោះ លោកស្រី ទេព កុលាប ក្នុងនាមជាប្រធានកិត្តិយស សាខាក្រុមសកម្មជនយុវជន “ក៧៧” នៃសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរជាតិ បានសម្តែងនូវអារម្មណ៍មនោសញ្ចេតនា និងការស្រឡាញ់រាប់អាន ព្រមទាំងថ្លែងអំណរគុណ និងកោតសរសើរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ជូនចំពោះ និស្សិត ជាសមាជិក សមាជិកា ដែលកន្លងមក តែងតែបានយក ចិត្តទុកដាក់ខិតខំរៀនសូត្រ គោរពវិន័យសាលាបានល្អ ដើម្បីក្លាយជា សិស្សល្អ មិត្តល្អ និង កូនល្អ ជាពិសេសបានចូលរួម ចំណែកយ៉ាងសកម្ម ជាមួយក្រុមសកម្មជន ក.៧៧ PPIU ប្រកបដោយទឹកចិត្ត និងភាពស្មោះស្ម័គ្រ ជាយុវជនដ៏ល្អ របស់គណបក្ស ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលនឹងក្លាយជាអ្នកបន្តវេនជំនាន់ក្រោយ ដើម្បីជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋនាពេលអនាគត ។

លោកស្រី ទេព កុលាប បានបន្តទៀតថា ការបង្កើតសាខានេះ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹង និងពង្រីកសមាជិក គណបក្ស ក្នុងចំណោម ជួរនិស្សិត បញ្ញាវ័ន្ត ដើម្បីបណ្តុះផ្នត់គំនិតដល់យុវជនឲ្យមានស្មារតី ស្រឡាញ់ស្មោះស្ម័គ្រ គាំទ្រកម្មវិធីនយោបាយនិងលក្ខន្តិកៈ របស់គណបក្ស ព្រមទាំងមាន កិច្ចណែនាំ តម្រង់ទិសសមាជិក សមាជិកា នៅតាមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា សំដៅធ្វើយ៉ាងណាឲ្យយុវជន ដែលជាសមាជិកគណបក្ស ក្លាយជាយុវជន គោរពស្រឡាញ់ និងដើរតាមមាគ៌ាដឹកនាំ ដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់គណបក្ស ។

ដោយឡែក លោក មាន ច័ន្ទយ៉ាដា ក៏បានថ្លែងកោតសរសើរ ដល់សកម្មជន យុវជន”ក៧៧” ដែលបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ ក្នុង សកម្មភាពសង្គម និងបានប្ដេជ្ញាចិត្ត ដើរតាមមាគ៌ានយោបាយដ៏ត្រឹមត្រូវ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលមានសម្ដេច តេជោ ហ៊ុន សែន ជាប្រមុខដឹកនាំ ដ៏ឆ្នើម ។ អ្វីៗទាំងអស់នេះ ផ្តើមចេញពីគុណូបការៈថ្ងៃទី០៧មករា ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសច្ចៈធម៌ ប្រវត្តិសាស្រ្ត ដែលមានសម្តេច តេជោ ជា មគ្គុទេសក៍ ជាវីរបុរសជាតិក្នុងការតស៊ូរំដោះ ប្រជាពលរដ្ឋទាំង អស់ឲ្យរួចផុតពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ព្រមទាំងផ្តើមចេញពី នយោបាយឈ្នះៗ របស់ សម្តេច តេជោ ហ៊ុន សែន ដែលធ្វើឲ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទទួលបាននូវសន្តិភាពពេញលេញ ទូទាំងប្រទេស ។ នេះជាលើកទី១ក្នុងប្រវត្តិ សាស្រ្ត រយៈពេលជាង៤០០ឆ្នាំ ដែលកម្ពុជាសម្រេច បាននូវការឯកភាពជាតិ ឯកភាពទឹកដី សុខសន្តិភាព និងស្ថេរភាពនយោបាយពេញលេញ ។

លោក មាន ច័ន្ទយ៉ាដា បានបន្ថែមថា សន្តិភាពបានធ្វើឲ្យយុវជនយើង មានឱកាសសម្រាប់សិក្សារៀនសូត្រ បង្កើនចំណេះដឹងគ្រប់ជំនាញ ឱកាស ទទួលបាននូវភាពជោគជ័យផ្សេងៗ ភាពសម្បូរសប្បាយរីករាយ ទាំងក្នុងសង្គមគ្រួសារ និងសង្គមជាតិ រួមទាំងការទទួលបាន នូវសិទ្ធិសេរីភាព គ្រប់បែបយ៉ាង ដែលអាចប្រព្រឹត្តិទៅដោយស្របច្បាប់ ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក មាន ច័ន្ទយ៉ាដា ក៏បានបង្ហាញពីលេខរៀង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលទទួលបាននូវលេខរៀងទី៤ ជូនដល់សកម្មជន និស្សិត “ក៧៧” ទាំងអស់បានដឹង និងជាលេខពោរពេញ ដោយអត្ថន័យជាច្រើន មានដូចជា ទី១ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យពុទ្ធិ ពរទាំង៤ ប្រការ គឺ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ ទី២ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យទិសទាំង៤ រួម មានកើត លិច ជើង ត្បូង ដែលទិសទាំង៤ នេះ គ្របដណ្ដប់ផែនដីទាំងមូល តែម្ដង ,ទី៣ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យធាតុទាំង៤ រួមមាន ទឹក ដី ភ្លើង ខ្យល់ ដែលមនុស្សគ្រប់រូប ត្រូវ ការជាចាំបាច់ មិនអាចអត់ធាតុណាមួយបាន ទី៤ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យព្រហ្មវិហារធម៌ ទាំង៤ រួមមាន មេត្ដា ករុណា មុទិតា និង ឧបេក្ខា,ទី៥ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យព្រះ ព្រហ្មមុខ ៤ ដែល ជាទីសក្ការ គោរព ។

លោក មាន ច័ន្ទយ៉ាដា បានបន្តថា ដោយឡែក តាមផ្លូវអាណាចក្រវិញ ទី១ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យយុទ្ធសាស្ដ្រចតុ កោណ ដំណាក់កាលទី២ ,ទី២ លេខរៀងទី៤ តំណាងឱ្យទីតាំងអំណាចនៅចតុមុខ គឺទន្លេ ៤មុខ ដែល ប្រមូលផ្ដុំដោយព្រះរាជវាំង រដ្ឋ សភា រាជរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នរដ្ឋ ទាំងអស់ ។
គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងពិធីសំណេះសំណាល ជាមួយសាស្រ្តាចារ្យ និស្សិត សាខាក្រុមសកម្មជនយុវជន”ក៧៧” នៃសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញអន្តរជាតិ ក៏មានការឧបត្ថម្ភជូន នូវថវិកាមួយចំនួន ជាការលើកទឹកចិត្ត ដល់សកម្មជននិស្សិត ដែលបានបង្ហាញ សកម្មភាពយ៉ាងសស្រាក់សស្រាំ បំពេញនូវ កាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន បានយ៉ាងល្អផងដែរ ៕

ក្នុង​សន្និសីទកាសែត លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​លើកឡើងថា ចំពោះ​អនុសាសន៍ នៅក្នុង​របាយការណ៍ ស្តីពី សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច និង​សម្បទាន​ដី​គោលដៅ​ដទៃទៀត លោក​ដឹងថា របាយការណ៍​នេះ ត្រូវបាន​ដាក់ជូន​រដ្ឋា​ភិ​បាល កាលពី ៨ ខែ​កន្លងទៅនេះ ហើយ​រដ្ឋាភិបាល អាច​ត្រូវការ​ពេលវេលា​ថែមទៀត ដើម្បី​ពិចារណា​លើ​អនុសាសន៍​របស់លោក​។

​ទោះជា​យ៉ាងណា លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី កត់សម្គាល់​អំពី​ការវិវត្តន៍​ជា​វិជ្ជមាន ទាក់ទង​នឹង​កម្មវិធី​ផ្តល់​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី របស់​រដ្ឋាភិបាល ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​សម្តេចនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ផ្ទាល់​។ ទន្ទឹមគ្នា​នឹង​អ្នកពាក់ព័ន្ធ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​នានា​ដែរ លោក​ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​អំពាវនាវ​ជា​យូរ​មកហើយ សូម​ឲ្យ​មានការ​ព​ន្លឿ​ន​កម្មវិធី​ផ្តល់​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី ហើយ​បច្ចុប្បន្ន​កម្មវិធី​នេះ បាន និង​កំពុង​អនុវត្ត​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី បាន​គូសបញ្ជាក់ថា “​ខ្ញុំ​សូម​លើកទឹកចិត្ត​រដ្ឋាភិបាល ឲ្យ​បន្ត​នូវ​កម្មវិធី​នេះ ដោយ​ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នានេះដែរ យកចិត្តទុកដាក់​ខ្ពស់ ចំពោះ​ស្ថានភាព​ពិសេស នៃ​ជនជាតិដើម​ភាគតិច និង​សហគមន៍​ដទៃទៀត ដែល​រស់នៅ​លើដី​មានទំនាស់​។ នេះ​គឺជា​ឱកាស​ដ៏​ល្អ​មួយ ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​សុវត្ថិភាព ក្នុងការ​កាន់កាប់​ដីធ្លី នៃ​គ្រួសារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាច្រើន រាប់ទាំង​គ្រួសារ​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​មិន​ត្រូវបាន​រាប់បញ្ចូល នៅក្នុង​កម្មវិធី​នេះ និង​ក្នុង​កម្មវិធី​ផ្តល់​ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិ​ដី​ពី​លើក​មុនៗ ក៏ដូចជា គ្រួសារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងឡាយណា ដែលមាន​ទំនាស់​ដីធ្លី ជាមួយ​បុគ្គល​មានអំណាច និង​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​។ ទោះជា​យ៉ាងណាក៏ដោយ ការអនុវត្ត​បន្ថែមទៀត នូវ​ក្របខ័ណ្ឌ​សិទ្ធិ​ដីធ្លី ដែលមាន​ស្រាប់ និង​ការពង្រឹង​ស្ថាប័ន​គ្រប់គ្រង​ដីធ្លី គឺជា​ការចាំបាច់ ដើម្បី​ឲ្យ​ការវិវត្តន៍​វិជ្ជមាន ដែល​ទទួលបាន មាន​និរន្តរភាព​”​។​

​បទបញ្ជា​របស់​សម្តេច​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពី​ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១២ ដើម្បី​ផ្អាក​ជា​បណ្តោះអាសន្ន​នូវ​ការផ្តល់​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច​ថ្មី ក៏ត្រូវ​បាន​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី លើកឡើង ហើយ​កោតសរសើរ ចំពោះ​វិធានការ​នេះ និង​រង់​ចាំមើល​អំពី​ការសន្យា​ធ្វើការ​ពិនិត្យមើល​ឡើងវិញ លើ​សម្បទាន​ដី​សេដ្ឋកិច្ច ដែលមាន​ស្រាប់​។​

​បញ្ហា​ទំនាស់​ដីធ្លី​ដ៏​រ៉ាំ​រៃ​ផ្សេងទៀត ដែល​រួមមាន សហគមន៍​បឹងកក់ បុរី​កីឡា និង​សហគមន៍ នៅក្បែរ​ព្រលានយន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ភ្នំពេញ ក៏ត្រូវ​បាន​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី លើកឡើង​ក្នុង​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​របស់​លោក ហើយ​ថា ត្រូវតែមាន​ការដោះស្រាយ​ដោយ​គិតគូ​ទៅដល់​ផលប្រយោជន៍​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដែល​រង​ផល​ប៉​ហ​ពាល់​លើ​សេចក្តីសម្រេច​ដកហូត​ដី មក​ធ្វើការ​អភិវឌ្ឍន៍​នេះ​។​

​លោក ស៊ូ​ប៊ែ​ឌី ក៏បាន​កត់សម្គាល់​ផងដែរ អំពី​លំនាំ​នៃ​ការចោទប្រកាន់​ពីបទ​ព្រហ្មទណ្ឌ​ទៅលើ​សកម្មជន​ដីធ្លី​។ ករណី​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើហិង្សា និង​ការឃុំខ្លួន​មួយចំនួន ត្រូវបាន​គេ​ប្រាប់​ឲ្យ​លោក​ដឹង​ផងដែរ​៕​

​ពេល​អញ្ជើញ​ដល់​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​ បណ្ឌិត​រួម​នឹង​គណៈប្រតិភូ​អមដំណើរ​ បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​យ៉ាង​រាក់ទាក់​ និង​កក់​ ក្ដៅ​បំផុត​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​ដែនដី​ស្រុក​-​ខេត្ដ​គ្រប់​លំដាប់ថ្នាក់​,​ មន្ដ្រីរាជការ​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​យ៉ាងច្រើន​កុះករ​ ហើយ​ សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​រួម​នឹង​ប្រតិភូ​ ក៏​បាន​អញ្ជើញ​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ផ្ទាល់​សួរ​ សុខទុក្ខ​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​បាន​ មក​ទទួល​អំណោយ​នា​ពេល​នោះ​ប្រកប​ ដោយ​ភាព​ស្និទ្ធស្នាល​បំផុត​ ។​

​ក្នុង​មនោសញ្ចេតនា​ប្រកបដោយ​ក្ដី​នឹករលឹក​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ ប៊ុ​ន​ រ៉ា​នី​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​សំណេះ​ សំ​ណា​ល​ ដោយ​បាន​សម្ដែង​ទឹកចិត្ដ​ចូល​ រួម​រំលែក​ទុក្ខ​លំបាក​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ និង​បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​ដល់​ការ​ខឹ​ត​ខំប្រឹង​ប្រែង​របស់​អាជ្ញាធរ​ដែនដី​គ្រប់​លំដាប់​ ថ្នាក់​ក្នុង​ការ​ជួយ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជួប​ ការ​លំបាក​ដែល​បណ្ដាល​ពី​គ្រោះ​មហន្ដ​ រាយ​ធម្មជាតិ​ផ្សេងៗ​នា​ពេល​កន្លង​មក​ ក៏​ដូច​ជា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​សំដៅ​ជួយ​ សម្រួល​ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​បាន​ ប្រសើរ​ឡើង​វិញ​ ។​

​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ក៏​បាន​នាំ​ ប្រសាសន៍​ផ្ដាំផ្ញើ​សាកសួរ​សុខទុក្ខ​ពី​ សំណាក់​សម្ដេច​អគ្គ​មហា​ទាំង​៣​ជូន​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​ដោយ​ក្ដី​នឹករលឹក​ ថ្វី​ត្បិត​តែ​សម្ដេច​មិន​បាន​មក​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ ផ្ទាល់​នា​ពេល​នេះ​ ដោយ​ជាប់​ការងារ​ ប្រទេស​ជា​ច្រើន​ក៏​ដោយ​ក៏​សម្ដេច​ទាំង​៣​នៅ​តែ​បាន​យកចិត្ដទុកដាក់​គិតគូរ​ខ្ពស់​ជា​ ប្រចាំ​ពី​សុខទុក្ខ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​។​

​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ប្រធាន​នៅ​ បាន​ជម្រាប​ជូន​ថា​ អំណោយ​ដែល​នាំ​យក​ មក​ចែក​ជូន​នា​ពេល​នេះ​ កាកបាទក្រហម​ កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ពី​ការ​ចូលរួម​ប្រកប​ ដោយ​ទឹកចិត្ដ​សប្បុរសធម៌​របស់​សប្បុរសជន​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ទាំង​ក្នុង​ និង​ក្រៅ​ ប្រទេស​ ។​ ការ​ចែក​ជូន​នា​ពេល​នេះ​ទោះ​ បី​មាន​ចំនួន​តិចតួច​មិន​អាច​ឆ្លើយ​តប​ បាន​ទៅ​នឹង​តម្រូវការ​ក៏​ពិតមែន​ តែ​វា​ អាច​ជួយ​សម្រាល​ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ​ ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​បងប្អូន​បាន​មួយ​គ្រា​ និង​ ទាន់​ពេលវេលា​ផង​ដែរ​ ។​ ប៉ុន្ដែ​អ្វី​ដែល​ សំខាន់​នោះ​គឺ​សូម​ឱ្យ​បងប្អូន​ខិតខំ​ប្រឹង​ ប្រែង​ដោយ​ខ្លួនឯង​តាម​រយៈ​ការ​ជំរុញ​ ការងារ​បង្កបង្កើន​ផល​ស្រូវ​ ដំណាំ​ក​សិ​ ផល​រួម​ផ្សំ​ ផ្សេងៗ​គួប​ផ្សំ​នឹង​ការ​ប្រកប​ មុខរបរ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​តាម​លទ្ធភាព​ដែល​ អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ សំដៅ​លើកកម្ពស់​ជីវ​ ភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ក្នុង​គ្រួសារ​ឱ្យ​កាន់​ តែ​ប្រសើរ​ឡើង​ ។​

​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​បាន​បញ្ជាក់​ ថា​ នៅ​គ្រា​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​លំបាកលំបិន​ នោះ​មាន​តែ​សម្ដេច​ទាំង​៣​ប្រមុខ​ដឹកនាំ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​បាន​ជួយ​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ឱ្យ​រួច​ពី​ការ​កាប់សម្លាប់​ និង​បាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ យ៉ាង​ខ្លាំង​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​ជាតិ​ ចេញពី​គំនរ​ផេះ​ផង់​ ។​

​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ប្រធាន​បាន​ មាន​ប្រសាសន៍​ក្រើនរំលឹក​ដាស់តឿន​និង​ ផ្ដល់​ដំបូន្មាន​ល្អៗ​ដល់​ក្មួយៗ​ជា​យុវជន​ និង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ សង្គម​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ក្រុម​ គ្រួសារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នីមួយៗ​ ជា​ពិសេស​ ការ​គោរព​ច្បាប់​ចរាចរណ៍​,​ បញ្ហា​គ្រឿង​ ញៀន​,​ ជំងឺអេដស៍​,​ សុខុមាលភាព​ មាតា​និង​ទារក​ និង​ការ​រស់នៅ​ប្រកប​ ដោយ​អនាម័យ​ដែល​អាច​ចៀសវាង​បាន​ពី​ជំងឺ​តម្កាត់​ផ្សេងៗ​ ។​

​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​សុខុមាលភាព​របស់​ ប្រជាពលរដ្ឋ​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​បាន​ណែនាំ​ដល់​អាជ្ញាធរ​គ្រប់​មូលដ្ឋាន​ត្រូវ​ ពិនិត្យ​តាមដាន​រាល់​ការ​បើក​គ្លី​នី​ក​ឯកជន​ពិនិត្យ​ជំងឺ​ឬ​សម្ភព​តាម​ទីកន្លែង​នីមួយៗ​ដែល​មិន​មានច្បាប់​អនុញ្ញាត​ត្រឹមត្រូវ​ និង​គ្មាន​ជំនាញ​វិជ្ជាជីវៈ​ច្បាស់លាស់​ ដែល​ជា​ហេតុ​បង្ក​ឱ្យ​កាន់តែ​មាន​គ្រោះ​ ថ្នាក់​ដល់​អាយុជីវិត​ប្រជាពលរដ្ឋ​ ពិសេស​ ទៅ​លើ​មាតា​និង​ទារក​ ព្រមទាំង​បាន​អំពាវ​ នាវ​ដល់​បងប្អូន​ស្ដ្រី​ដែល​មាន​ផ្ទៃពោះ​ ទាំងអស់​ សូម​យកចិត្ដទុកដាក់​ពី​សុខ​ ភាព​ខ្លួនឯង​ និង​កូន​នៅ​ក្នុង​ផ្ទៃ​ដោយ​ត្រូវ​ ទៅ​ពិនិត្យ​ផ្ទៃពោះ​នៅ​តាម​មណ្ឌល​សុខ​ ភាព​ដែល​នៅ​ជិត​ឱ្យ​បាន​ទៀងទាត់​ដើម្បី​ ថែរក្សា​បាន​សុខភាព​របស់​ខ្លួនឯង​ផង​ និង​កូន​នៅ​ក្នុង​ផ្ទៃ​ផង​ដែរ​ ។​

​ចំពោះ​បញ្ហា​ជំងឺអេដស៍​វិញ​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ ប៊ុ​ន​ រ៉ា​នី​ ហ៊ុន​ សែន​ បាន​ជម្រាប​ជូន​ថា​ ជំងឺអេដស៍​ គឺ​នៅ​តែ​ជា​ក្ដី​ កង្វល់​ដ៏​ធំធេង​សម្រាប់​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​ និង​រាជរដ្ឋាភិបាល​ថ្វី​ត្បិត​អត្រា​ការ​រីក​ រាលដាល​នៃ​មេរោគ​ដ៏​កាច​សាហាវ​នេះ​ នៅ​កម្ពុជា​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​បន្ដិច​មែន​ក្ដី​ ប៉ុន្ដែ​វា​នៅ​តែ​ជា​ក្ដី​កង្វល់​រួម​របស់​យើង​ នៅឡើយ​ ព្រោះថា​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​ កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​កសាង​និង​ អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​នោះ​ ធនធានមនុស្ស​ត្រូវ​ បាន​បំផ្លាញ​មួយ​ចំណែក​ដោយសារ​ មេរោគ​អេ​ដស៍​នេះ​ ហើយ​ដែល​បញ្ហា​នេះ​ មិន​ត្រឹមតែ​ធ្វើ​ឱ្យ​បាត់បង់​ជីវិត​ភ្លាមៗ​ ប៉ុណ្ណោះ​ទេ​ តែ​វា​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​រា​ុំ​រ៉ៃ​ ទាមទារ​ឱ្យ​មាន​ពេលវេលា​ថែទាំ​ និង​ ព្យាបាល​ដ៏​យូរ​ធ្វើ​ឱ្យ​ខាតបង់​ទាំង​ពេល​ វេលា​ ធនធាន​ក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ​និង​សង្គម​ ជាតិ​ព្រមទាំង​ឈាន​ទៅ​បាត់បង់​សមាជិក​ ក្នុង​គ្រួសារ​ថែម​ទៀត​ផង​ ។​

​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​បាន​អំពាវ​ នាវ​ជំរុញ​ការ​លើកកម្ពស់​ស្មារតី​បំផុស​ ទាក់ទាញ​ឱ្យ​មានការ​ចូលរួម​ទាំងអស់​គ្នា​ប្រកបដោយ​មនសិការ​ថែម​ទៀត​ក្នុង​ការ​អនុវត្ដ​យុទ្ធសាស្ដ្រ​ប្រមូលផ្ដុំ​កម្លាំង​សរុប​ រួម​គ្នា​ទប់ស្កាត់​ការ​រីក​រាលដាល​មេរោគ​អេ​ដស៍​តាម​រយៈ​ការ​បំផុស​លើកទឹកចិត្ដ​ឱ្យ​ម្នាក់ៗ​ហ៊ាន​និយាយ​ការ​ពិត​ពី​ជំងឺអេដស៍​ ជា​ពិសេស​សូមកុំ​ឱ្យ​មានការ​រើសអើង​ ចំពោះ​អ្នក​ផ្ទុកមេរោគ​អេ​ដស៍​និង​អ្នក​ កើត​អេ​ដស៍​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ត្រូវ​ចេះ​ជួយ​ពួក​ គេ​ទាំង​ស្មារតី​និង​សម្ភារ​ដើម្បី​ឱ្យ​ពួក​មាន​ ជំនឿ​លើ​ខ្លួនឯង​ចេះ​ជួយ​ដល់​គ្រួសារ​និង​ ធ្វើ​អ្វីៗ​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​សង្គម​។​

​ម្យ៉ាងទៀត​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ បាន​ណែនាំ​ដល់​យុវជន​ទាំងអស់​សូមកុំ​ ភ្លើតភ្លើន​ភ្លេចខ្លួន​ដែល​នាំ​ឱ្យ​ឆ្លង​មេរោគ​អេ​ដស៍​ចូល​ផ្ទះ​បំផ្លាញ​ជីវិត​ខ្លួនឯង​ផង​និង​បំផ្លាញ​សុភមង្គល​ក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ​ផង​ និង​បាន​សំណូមពរ​ដល់​បងប្អូន​មាន​ផ្ទុក​ និង​អ្នក​កើត​ជំងឺអេដស៍​ទាំងអស់​ឱ្យ​ចូល​ រួម​កាន់តែ​សកម្ម​ថែម​ទៀត​ក្នុង​សង្គម​ជា​ មួយ​នឹង​ការ​តាំងចិត្ដ​ខ្ពស់​ ដោយ​ប្រែ​ ក្លាយ​ខ្លួន​ពី​អ្នក​បង្ក​ការ​រីក​រាលដាល​មេ​ រោគ​អេ​ដស៍​ ក្លាយជា​អ្នក​ជួយ​ទប់ស្កាត់​ ដ៏​សកម្ម​នៃ​ការ​រីក​រាលដាល​មេរោគ​នេះ​ ព្រមទាំង​ធ្វើ​អ្វីៗ​ដែល​ផ្ដល់​ផលប្រយោជន៍​ដល់​ក្រុម​គ្រួសារ​និង​សង្គម​ជាតិ​ ។​

​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សីល​សង្គម​សម្ដេច​កិត្ដិ​ ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​បាន​អំពាវនាវ​ដល់​លោកឪពុក​ អ្នក​ម្ដាយ​និង​អាណាព្យាបាល​ទាំងអស់​ សូម​ឱ្យ​បង្កើន​ការ​យកចិត្ដទុកដាក់​បន្ថែម​ ទៀត​ជួយ​អប់រំ​ណែនាំ​ដល់​កូនចៅ​ បងប្អូន​ ដោយ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​កុំ​ ធ្វេសប្រហែស​ និង​ឈ្លក់​វង្វេង​តាម​ការ​ អូស​ទាញ​ពី​មិត្ដភក្ដិ​មិនល្អ​នាំ​ឱ្យ​ធ្លាក់ខ្លួន​ ទៅ​សេព​គ្រឿងញៀន​ខូចអនាគត​រហូត​ ដល់​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ទាំង​ ក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ​និង​ឈាន​ដល់​ហ៊ាន​ប្រព្រឹត្ដ​ អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ​ផ្សេងៗ​ដែល​ជា​ការ​បង្ក​ភាព​ ភ័យ​ខ្លាច​ក្នុង​សង្គម​ប្រជាពលរដ្ឋ​ថែម​ ទៀត​ផង​ ។​

​ទន្ទឹម​នឹង​នោះ​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ក៏​បាន​អំពាវនាវ​ផង​ដែរ​ដល់​អាជ្ញាធរ​និង​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​គ្រប់​លំដាប់ថ្នាក់​នៅ​ទូ​ទាំង​ខេត្ដ​សូម​ឱ្យ​បង្កើន​ការ​យកចិត្ដទុកដាក់​ក្នុង​ការងារ​របស់​ខ្លួន​ថែម​ទៀត​ក្នុង​ ការ​ចាត់​គ្រប់​វិធានការ​ទាំងអស់​ប្រកប​ ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព​ ទប់ស្កាត់​រួម​នឹង​ការ​ ដាក់ទោស​ទណ្ឌ​ឱ្យ​បាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត​ដល់​ ជន​ណា​ដែល​នៅ​តែ​លួចលាក់​ផលិត​ ជួញ​ ដូរ​សារធាតុ​ញៀន​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ ការ​ ជួញដូរ​ស្ដ្រី​និង​កុមារ​រួម​នឹង​ក្រុម​ចោរ​ លួច​ឆក់​ប្លន់​ដែល​សង្គម​ជាតិ​ស្អប់ខ្ពើម​ និង​បង្ក​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ព្រួយបារម្ភ​ដល់​ជីវ​ ភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ និង​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ទ​ង្វើ​ទាំងនេះ​គឺ​បាន​ បំផ្លាញ​ភាព​សុខសាន្ដ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក៏​ដូច​ជា​សង្គម​ជាតិ​ទាំងមូល​ដែល​មិន​ គួរ​អត់ឱន​ឱ្យ​បាន​ឡើយ​ ។​

​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​បាន​អំពាវ​ នាវ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​ដែល​ធ្វើ​ ដំណើរ​តាម​ដងផ្លូវ​ត្រូវ​បង្កើន​ការ​ប្រុង​ ប្រយ័ត្ន​ជិះ​ម៉ូតូ​ត្រូវ​ពាក់មួក​សុវត្ថិភាព​ អ្នក​ជិះ​រថយន្ដ​ត្រូវ​ពាក់​ខ្សែក្រវាត់​ កុំ​បើក​ បរ​ហួស​ល្បឿន​កំណត់​ កុំ​សេព​គ្រឿង​ស្រវឹង​ និង​មិន​ត្រូវ​ផ្ទុក​លើស​ទំងន់​ឡើយ​ ។​

​បន្ទាប់​មក​សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ ប៊ុ​ន​ រ៉ា​នី​ ហ៊ុន​ សែន​ និង​ប្រតិភូ​រួម​ ដំណើរ​បាន​ចែក​អំណោយ​ជូន​ដោយ​ផ្ទាល់​ដៃដល់​អ្នក​ផ្ទុកមេរោគ​អេ​ដស៍​ កុមារ​ កំព្រា​ ចាស់ជរា​គ្មាន​ទីពឹង​ ជន​ពិការ​ និង​ជន​ងាយ​រង​គ្រោះ​ទាំង​៩៩១​គ្រួសារ​ ដែល​ក្នុង​គ្រួសារ​នីមួយៗ​ទទួល​បាន​ អង្ករ​ ៣០​គីឡូក្រាម​,​ មី​១​កេស​,​ ត្រីខ​១០​កំប៉ុង​,​ សារុង​១,​ ក្រមា​១,​ មុង​១,​ ភួយ​១,​កំណាត់​ស​ ១​ដុំ​(​ក្នុង​នោះ​មាន​ថវិកា​១​ម៉ឺន​រៀល​)​និង​ថវិកា​២​ម៉ឺន​រៀល​ ។​ ទន្ទឹម​នឹង​នោះ​កាក​ បាទ​ក្រហម​កម្ពុជា​បាន​ផ្ដល់​ជូន​រទេះរុញ​ ជន​ពិការ​៧​គ្រឿង​សម្រាប់​ជន​ពិការ​៧​ នាក់​ដែល​បាន​មក​ទទួល​ផ្ទាល់​ផង​ដែរ​ ។​

​គួរ​បញ្ជាក់​ថា​ ថវិកា​ និង​កំណាត់​ស​ ជា​អំណោយ​ដ៏​ថ្លៃថ្លា​របស់​សម្ដេច​អគ្គ​ មហា​សេនាបតី​តេ​ជោ​ ហ៊ុន​ សែន​ និង​ សម្ដេច​កិត្ដិ​ព្រឹទ្ធ​បណ្ឌិត​ ប៊ុ​ន​ រ៉ា​នី​ ហ៊ុន​ សែន​ អង្ករ​ស្បៀង​ និង​សម្ភារ​ជា​អំណោយ​ របស់​កាកបាទក្រហមកម្ពុជា​ដែល​ទទួល​បាន​ពី​សប្បុរសជន​ ។​

​គួរ​បញ្ជាក់​ថា​ ពី​ធី​ចុះ​សាកសួរ​សុខទុក្ខ​ សំណេះសំណាល​ និង​នាំ​យក​អំណោយ​ សប្បុរសធម៌​កាកបាទក្រហមកម្ពុជា​ចែក​ ជូន​អ្នក​ផ្ទុកមេរោគ​អេ​ដស៍​ កុមារ​កំព្រា​ ចាស់ជរា​គ្មាន​ទីពឹង​ ជន​ពិការ​ក្រីក្រ​ និង​ ជន​ងាយ​រង​គ្រោះ​ក្នុង​ខេត្ដកំពង់ស្ពឺ​បាន​ បញ្ចប់​ដោយ​សេចក្ដី​រីករាយ​និង​ស្និទ្ធ​ស្នាល​បំផុត​ ៕

​កម្មវត្ថុ : សំណើរ​សុំ​ជួយ​ស៊ើបអង្កេត​និង​អន្តរ​គម​ន៍​ដល់​អាជ្ញា​ធរមាន សមត្ថកិច្ច​ទៅលើ​ករណី​ការកាប់​ទន្ទ្រានព្រៃ​គំរប​អាងទឹក​មណ្ឌល​អភិវឌ្ឍ​ន៍​យោធិន​ពិការ​គូលែន​សៀមរាប​៣១៧​។​
​យោង : សេចក្តីរាយការណ៍​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅក្នុង​ភូមិ​ស្នា​តេ​ជោ និង​ភូមិ​ក្រពើ ឃុំ​បល្ល័ង្ក ស្រុក​ប្រាសាទបាគង ខេត្តសៀមរាប​។​

​ន័យ​ដូច​មានចែង​ក្នុង​កម្មវត្ថុ និង​យោង​ខាង​ខាងលើ ខ្ញុំបាទ​មាន​កិត្តិយស​សូម​ជំរាប​ជួន​លោក​អគ្គនាយក​ជ្រាបថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង​១៥០០​គ្រួសារ កំពុង​រស់នៅ​អាស្រ័យ​ផល​ពី​អាងទឹក​ដ៏​មាន​សក្តានុពល​មួយ​នេះ ជាពិសេស​គ្រួសារ​យោធិន​ពិការ​ដែល​ភាគច្រើន​បាត់បង់​កាយសម្បទា ចំនួន ២៥០​គ្រួសារ គឺ​ពួកគាត់​រស់នៅ​ដោយ​ពឹង​ផ្អែកទៅលើ​ប្រភពទឹក មួយ​នេះ ដែល​ផ្តល់​ទាំង​ទឹក​ប្រើ​ប្រា​ស៉ និង​ប្រភព​ត្រី​សំរាប់​ទ្រទ្រង់​ជីវភាព​គ្រួសារ​។ ហើយ​ព្រែ​នេះ​ទៀតសោត​វា​ជំរក​ជី​វះ​ចំរុះ​គ្រប់​ប្រភេទ មាន​សត្វ​ស្លាប​ដែល​អាច​ផ្តល់​ការទាក់ទាញ​ផ្នែក​អេកូ​ទេ​ចរណ៍ និង​ជាពិសេស​ជា​ជំ​រកត្រី​ពង​កូន​ធម្មជាតិ​ដ៏​សំខាន់​ផងដែរ​។ ការបាត់បង់​គំរប​ព្រៃ​នេះ​វា​នឹង​ធ្វើអោយ​អាងទឹក​មានការ​រីង​ហួត​ខ្លាំង​នៅ​រដូវប្រាំង ដែល​អាចធ្វើអោយ​ប្រជាជន​ទាំងអស់​ដែល​ធ្លាប់​ទទួលបាន​ការប្រើប្រាស់​ទឹក​នៅ​រដូវប្រាំង​ប្រឈម​នូវ​ការខ្វះខាត​ទឹក និង​ធ្វើ​អោយដាច់​ពូជ​ត្រី​ធម្មជាតិ​។​

​តាម​ការអះអាង​របស់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ក្រសួងការពារជាតិ មាន ឯ ឧ នាយ​ឧ​ត្ត​ម​សេនីយ ទៀ បាញ់ ក៏ដូចជា​អា​ជ្ញ​ធរ​ខេត្ត​បាន​គួសបញ្ជាក់​ថា​គំរប​ព្រៃ​នេះ​គឺ​ស្ថិតនៅក្រោម ដីការ​ដកហូត​លេខ ០៨៥ ឆ្នាំ​២០០២ របស់​ក្រូ​សួង​កសិកម្ម និង​សាលា​ខេត្តសៀមរាប ។ ប៉ុន្តែ​ដោយមាន​គាំទ្រ​ថវិកា​ពី​អង្គការ​មួយ​ដែល​ខ្ញុំបាទ​មិន​ស្គាល់ឈ្មោះ​បានរៀបចំ​កសាង​អាងទឹក ក្រោម​ការចង្អុលបង្ហាញ​ពី​អាជ្ញាធរ មូលដ្ឋាន ក៏ដូចជា​ស្រុក និង ខេត្តសៀមរាប បាន​សាងសង់​រួល​រាល់​នៅ​ឆ្នាំ ២០០៧ ក្រោម​ការដាក់​សម្ភោ​ធ​ដាក់អោយ​ប្រើប្រាស់​ពី ឯ ឧ ស៊ូ ភិរិន្ទ រហូតមកដល់​ថ្ងៃ ទី ១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ នៅពេលដែល​រដូវ​បោះឆ្នោតជាតិ​ជិត​ចូលមក​ដល់​ក៏​ស្រាប់តែ​ឃើញ​មាន​ក្រុម​ឈ្មួញ​មិន​ស្គាល់​អត្តសញ្ញាណ ឃុបឃិត​ជាមួយ​អ្នកមានអំណាច​បាន​ជួល​ប្រជាពលរដ្ឋ​អោយ​កាប់​ទន្ទ្រាន​អស់​ធ្វើអោយ ប្រជាពលរដ្ឋ​យើងទាំងអស់គ្នា​មានការ​ស្រងាកចិត្ត​យ៉ាងខ្លាំង​។ ហើយ​បានធ្វើការ​រាយការណ៍​ដ​ល់​អា​ជ្ញ​ធរ​មូលដ្ឋាន​រហូតមក​ដល់ពេលនេះ​គឺ​បានត្រឹមតែ​រង់ចាំ​ដោយ​មិនដឹង​ជា​ចំលើយ​នៅពេលណា​.?

ព្រៃគំរបអាងទឹកមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍យោធិនពិការគូលែនសៀមរាប៣១៧

​អាស្រ័យហេតុនេះ​ខ្ញុំបាទ​សូម​គោរព​ជូន​លោក​អគ្គនាយក​ជួយ​ស្រាវជ្រាវ​ស៊ើប​អ​ង្គេ​ត នឹង​ពាំ​នាំនូវ​សំណើរ​សុំ​ខាងលើនេះ​ជូនទៅ​ដល់​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ដែល​លោក​តែងតែ​ខ្វលខ្វាយ​សុខទុក្ខ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ក៏ដូចជា​គ្រួសារ​ពិការ​ទាំង ២៥០​គ្រួសារ យើងខ្ញុំ​ផង​។ យើងទាំងអស់គ្នា​រស់នៅ​គឺ​ស​ង្ឍឹ​ម​ទៅលើ​តែ​ប្រភពទឹក​មួយ​នេះ ហើយ​ជាពិសេស​នៅ​រដូវក្តៅ​ដូច​ឆ្នាំនេះ​បើ​គ្មាន​ប្រភពទឹក​១​នេះ​ទេ កុំថាឡើយ មនុស្ស សូម្បី​សត្វ​គោក្របី ដំណាំ​បន្លែបង្កា​ក៏ត្រូវ​ប្រហែលជា​វិនាស​ហិនហោច​អស់​ដែរ​។​

​យើងខ្ញុំ​ទាំងអស់គ្នា​មា​នស​ង្ឍឺ​មយ៉ាង​មុតមាំ​ថា លោក​អគ្គនាយក ក៏ដូចជា​ថ្នាក់ដឹកនាំ​គ្រប់​ជាន់ថ្នាក់​ជួយ​ការពារ​សម្បត្តិ​សា​ធា​រណះ​ដ៏​មាន​តំ​លែ​ត​កូនចៅ​១​នេះ​ជូន​ដល់​យើងខ្ញុំ ដែល​មិន​បំរើអោយ​ផលប្រយោជន៍​បុគ្គល​អ​មនសិការ​១​ក្តាប់​តូច​។ ហើយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​គិតថា​បើ​គំរប​ព្រៃ​នេះ​បាត់បង់​មែន​នោះ ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ពួកគាត់​នឹង​ជួប​ការលំបាក​យ៉ាងខ្លាំង​។​

​យើង​ខ្ញូ​ទាំងអស់​សូម​ថ្លែងអំណរគុណ​ទុកជាមុន​ចំពោះ​ការចូលរួម​ការពារ​ផលប្រយោជន៍​ជូន​ប្រជាជន​ដ៏​លើសលប់ ហើយនឹង​សូម​បួងសួង​វត្ថុ​សគ្គ​សិទ្ធ​ជួយ​បីបាច់​ថែរក្សា​លោកអ្នក​ទាំងអស់គ្នា​ដែល​បាន​ជួយ​ដោះស្រាយ​ករណីនេះ​ជូន​ប្រជា​ពលរ​ដ្ខ​ក្រីក្រ​យើងខ្ញុំ​។​